Home Blog Page 41

This is your SPACE: tell your STORY here

CitizensConnect is a space for citizen/ mobile journalists to connect, learn and reach new heights in mobile journalism. We provide with a new platform dedicated to citizen journalists who are keen to share their original stories using mobile technology.

We hope to build the largest network of mobile journalists in the country and to develop their skills and contribute to the development of alternative media narratives by offering a voice to the citizens.

We offer a series of cutting edge MOJO trainings, build a highly representative and skilled network of citizen journalists, set up a unique storytelling platform and build skills of mobile/ citizen journalists.

CitizensConnect is an initiative by the Center of Investigative Reporting (CIR) supported by IREX/ MEND.

Send your application to hr@cir.lk on or before 18 November 2021.

—————————————————————————————————

මේ ඔබේ අවකාශයයි: ඔබේ කතාවටත් දැන් ඉඩක්

පුරවැසි මාධ්‍යවේදීන්ගේ දැනුම වර්ධනය, අත්දැකීම් හුවමාරුව සහ ජංගම දුරකථනය භාවිතයෙන් සිදුකෙරෙන පුරවැසි වාර්තාකරණය නව මානයකට රැගෙන යාම සඳහා අවස්ථාව සැලසෙන නවතම අවකාශයක් CitizensConnect (සිටිසන්ස්කනෙක්ට්) විසින් නිර්මාණය කෙරේ. ජංගම දුරකථන තාක්ෂණය භාවිතයෙන් නිර්මිත ස්වීය පුරවැසි වාර්තාකරණයන්  උදෙසාම වෙන්වුණු වේදිකාවක් මේ හරහා ස්ථාපනය කෙරෙනු ඇත.

රට පුරා විහිදුනු පුළුල් පුරවැසි මාධ්‍යවේදී ජාලයක් ගොඩනගමින්  ඔවුන්ගේ දැනුම සහ කුසලතා වර්ධනයට සහයෝගයක් සැපයීමත් සැබෑ පුරවැසි හඬ සඳහා විකල්ප මාධ්‍ය ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැංවීමත් මෙමගින් අපේක්ෂා කෙරේ.

මෙම වැඩසටහන යටතේ පුරවැසි/ ජංගම මාධ්‍යවේදයේ නව්‍යතා පිළිබඳ පුහුණු වැඩසටහන්, පුරවැසි මාධ්‍යවේදීන්ගේ පුළුල් නියෝජනයක් සහිත මාධ්‍ය ජාලයක් සහ අනන්‍ය වාර්තාකරණ අවකාශයක් නිර්මාණය කෙරේ.

CitizensConnect යනු IREX/ MEND ආයතනයේ සහයෝගීතාව සහිතව විමර්ශනාත්මක වාර්තාකරණ මධ්‍යස්ථානය විසින් මෙහෙයවනු ලබන නවතම අත්දැකීමකි.

ඔබේ අයදුම්පත් 2021 නොවැම්බර් 18 දිනට පෙර hr@cir.lk වෙත නොපමාව ඉදිරිපත් කරන්න.

—————————————————————————————————

இது உங்களுக்கான தளம்: உங்களின் கதையை இங்கே சொல்லுங்கள்

CitizensConnect ஆனது பிரஜை/ கையடக்கத்தொலைபேசி ஊடகவியலாளர்களை இணைப்பதற்கும், கற்பதற்கும் மற்றும் கையடக்கத் தொலைபேசி ஊடகவியல் துறையில் புதிய உச்சங்களை எட்டுவதற்குமான ஓர் தளமாகும். கையடக்கத் தொலைபேசி தொழில்நுட்பம் மூலம் அசல் கதைகளை பகிர்வதற்கு ஆர்வமுள்ள பிரஜை ஊடகவியலாளர்களுக்கென்றே அர்ப்பணிக்கப்பட்ட புதிய தளத்தை நாம் வழங்குகிறோம்.

நாட்டில் கையடக்கத்தொலைபேசியை கருவியாகக்கொண்டு ஊடகவியலில் ஈடுபடும் ஊடகவியலாளர்களுக்கான பாரிய வலையமைப்பை உருவாக்கி, அவர்களின் திறன்களை விருத்தி செய்வதற்கும், மக்களுக்காக குரல்கொடுக்கக்கூடிய மாற்று ஊடகக் கதைகளின் வளர்ச்சிக்குப் பங்களிப்பு செய்யமுடியும் என்றும் நம்புகிறோம்.

அதிநவீன MOJO பயிற்சிகளை வழங்கி, பிரஜை ஊடகவியலாளர்களின் உயர் பிரதிநிதித்துவம் மற்றும் திறமையான வலையமைப்பை நாம் உருவாக்குவதுடன், தனித்துவமிக்க கதைசொல்லும் தளத்தை அமைத்து பிரஜை/ கையடக்கத் தொலைபேசி மூலமான ஊடகவியலாளரின் திறன்களையும் கட்டியெழுப்புவோம்.

CitizensConnect என்பது IREX/ MEND அனுசரணையுடன் இலங்கை புலனாய்வு ஊடகவியல் மையம் (CIR) முன்னெடுக்கும் ஓர் முயற்சியாகும்.

உங்கள் விண்ணப்பங்களை 18 நவம்பர் 2021 ஆம் திகதிக்கு முன்பாக hr@cir.lk என்ற மின்னஞ்சல் முகவரிக்கு அனுப்பிவையுங்கள்.

How Journalists Can Protect Whistleblowers Making “First Contact”

By Banjo Damilola 

Journalists need access in order to do their jobs, and investigative journalists, in particular, often rely on contacts and whistleblowers who expose themselves to a number of potential and actual risks. This is why protecting these sources — or at the bare minimum making them aware of the risks involved in their actions — is crucial.

Speaking at a workshop about protecting sources at the 12th Global Investigative Journalism Conference (#GIJC21), Jason Reich, the vice-head of corporate security at The New York Times, advised reporters to categorize their sources into two broad groups. “Cultivated sources” are people journalists have relationships with: friends, family, and contacts who are about to enter a new role as sources, he said. There are also “new sources,” people unknown to the reporter and who are associated with what Reich calls the “problem of first contact.”

“Cultivated sources are much easier,” Reich said. “You can set the stage with them. You can prepare them before they do the things that they are going to do.” He added that most first contact sources have already compromised their digital safety because they might not have security training and not be aware of metadata, which can accidentally give them away.

One cautionary tale of these potential risks involves NSA whistleblower Reality Winner, who left a trail of clues when leaking top secret documents to The Intercept in 2017, leading to her swift arrest and, eventually, a five-year prison sentence.

Regardless of what category a source falls into, Reich and Harlo Holmes, chief information security officer at the Freedom of the Press Foundation, shared tips and tools journalists can deploy in order to keep their sources safe. 

Use end-to-end encrypted messaging apps: One key way to protect sources is by ensuring that the information they share with journalists remains private, and this involves using tools that shut out any third-party presence. Messaging apps like Signal and WhatsApp encrypt messages, ensuring that only the devices used by a journalist and the source receive a message in a legible format. The content of these messages is encrypted while being sent over the internet, meaning no one else can read them. This, experts say, is safer than using emails or SMS where the messages are often stored on a server in legible format and corporations can be compelled by law to reveal them. 

Reich added that another layer to end-to-end encryption is to use disappearing messages, which delete automatically after a certain period of time. Apps like Signal and WhatsApp have this function. 

Have a verification plan: This can be verification of the source or of the message they are sharing with the journalist. It is important to always verify the source before every conversation so that journalists can be sure they are speaking with the same person. “It could be as simple as asking ‘What did I order the first time we met?’” Reich said. 

Create an analog hole: Transferring data over the internet is not always safe, particularly if information is being sent over a monitored server. It’s possible that new sources may have already compromised their safety simply by contacting the journalist. In cases like this, journalists should try to mitigate the impact of this outreach. One way to do this is having the source send copies of the document they wish to leak by a more or less “analog” means. Giving an example on how this can be done, Holmes said journalists can ask the source to take a snapshot of a document instead of sending the whole digital copy directly. She added that in doing this, the source must ensure they are not using a monitored phone — that is, a phone given by their company — and that their pictures don’t save automatically in the cloud, like Google photos. These pictures can then be sent using end-to-end encryption messages. 

Make them aware of the risks: Most of the time, sources or whistleblowers do not understand the risks they might be taking. Journalists should help them understand this, so they are fully aware of how publication of the information they have given could impact them. Holmes advises journalists to direct their sources to lawyers who can defend them in the case of lawsuits or prosecution. 

Consciously choose a communication channel: Having a secure means of communication is another way that journalists can protect their sources. Sometimes, sources use managed devices and are not aware if, or how, their organization monitors the device. Helping them determine the best way to communicate without jeopardizing their own safety is one vital way of building trust with sources. The experts advise journalists to never communicate over SMS or email. 

by the Global Investigative Journalism Network

Link: https://gijn.org/2021/11/04/how-journalists-can-protect-whistleblowers-making-first-contact/

Media Literacy Foundations training series completed successfully

Media Literacy Foundations, the flagship virtual training series by the Center for Investigative Reporting, was successfully completed recently, offering a novel experience to participants, trainers and to the overall media industry. At the end of 18 two-day sessions, 300 journalists and media enthusiasts were capacitated by 16 media trainers who were specially oriented for the successful delivery of trainings.

“I was exposed to modern day fact-checking approaches through this program which I found extremely useful to my career as a journalist. In a world where misinformation and hate speech influence media narratives, this is the kind of program that encourages journalists to take responsibility for the information they provide to society. This is a huge need. I am thankful to CIR for identifying this need and designing a program to create awareness on the value of media literacy” said Indunil Jayawardhana, a Radio Journalist at Sri Lanka Broadcasting Corporation (SLBC).

Dr. Priyangani Jayasundara, a visiting lecturer at National School of Business Management (NSBM), said she has become more careful with her social media interactions. “I have now made it a habit to check the source of any news item I come across on social media before sharing”, added Dr. Jayasundara.

“I looked forward to this workshop to update my knowledge in media literacy and media ethics. I am grateful to CIR for conducting these workshops in all three languages because it is a rare opportunity for those who want to study journalism and related topics in Tamil. I believe this is a valuable opportunity for budding journalists like me who are eagerly waiting to pursue a responsible and accountable media career” said Mohammed Asam, a young news reporter at Guru TV.

Former convener of the Free Media Movement (FMM) Chandrasekara Dodawatta, a trainer with the Media Literacy Program, said, “CIR initiated this program at a time when media literacy has become a serious need in the country.” Referring to vaccine related disinformation, Dodawatta said that the Covid-19 pandemic situation has created fertile ground for health mis/disinformation. “CIR’s Media Literacy initiative was a timely effort as all our participants were interested in understanding the disinformation landscape and how to convey truthful information”, added Dodawatta.

Media Literacy Foundations training series creates awareness on basic concepts of media literacy. The program was designed to empower media content developers and consumers with integrity tools and promote ethical components of the craft.

A notable outcome of the training series was the high engagement of women participants who formed over 1/3 of trainees.

The Media Literacy Foundations program was an important component of CIR’s “Journalism for Change” initiative supported by the United Nations Development Program (UNDP) Sri Lanka and the European Union (EU).

GIJN Launches Journalism Security Assessment Tool

Increasingly, journalists and their sources around the world are being hacked, doxxed, harassed, surveilled, and assaulted by story targets, criminal organizations, governments, and proxies acting on behalf of autocrats and oligarchs.JSAT is a free, survey-based self-assessment tool that offers practical solutions tailored to each newsroom’s profile and vulnerabilities.

In response, GIJN — with generous support from the Ford Foundation — is proud to launch a first-of-its-kind safety evaluation guide for watchdog journalism groups at the 2021 Global Investigative Journalism Conference: the Journalism Security Assessment Tool (JSAT).

Adapted by safety experts at the Ford Foundation’s BUILD program from a cybersecurity tool they developed to protect NGOs, JSAT is a free, survey-based self-assessment tool that offers practical solutions tailored to each newsroom’s profile and vulnerabilities. The survey takes about an hour to complete, and is followed by an instant diagnosis of an organization’s digital and physical security and resilience.

Because attacks and breaches now come from every direction — from reporters’ digital identities to source communications, as well as the street outside — the risk mitigation recommendations that follow cover documentation, policy, emotional risk, training, travel, data, messaging, and physical security. The assessment is designed for real-world reporting needs, and includes threat models, user-friendly open source encryption tools, and “Why we recommend this” explainers.

JSAT is being launched at a #GIJC21 journalism security workshop, and is one of four major guides released during the online conference. Other guides cover organized crime, internal fact-checking, and a resource for building video units for smaller newsrooms.

“JSAT provides a holistic view on securing the journalist’s work,” says information security expert Runa Sandvik — a co-designer of the tool. “So instead of ‘just’ focusing on, say, physical security in a high-risk situation, the tool will also account for ways to protect data and communications.”

With online harassment on the rise — especially of women journalists and freelancers – and digital surveillance a new crisis area, Sandvik says journalists, in particular, need an accessible roadmap for improved safety at every level.

But the tool, she emphasizes, works best as a team solution.

JSAT provides a “holistic” view to journalism security, says Runa Sandvik, who co-designed the tool. Image: Courtesy of Sandvik

“We strongly encourage journalists to discuss the JSAT tool with their editors, IT, and security team,” says Sandvik. “There are plenty of tools out there that look at how an individual can improve their own security. The purpose of the JSAT tool is to ensure the organization can level up as well.”

“Big thanks to the Ford Foundation’s innovative BUILD program, which provided the expertise and support to make this happen,” notes David E. Kaplan, GIJN’s executive director. “This is a major contribution to building resilience into embattled independent media around the world.” The team at the Ford Foundation included Matt Hansen, Matt Mitchell, and Runa Sandvik, and, on GIJN’s side, Anne Koch and Emily O’Sullivan.

by the Global Investigative Journalism Network (GIJN)

Link: https://gijn.org/2021/11/02/gijn-launches-journalism-security-assessment-tool/

මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳව විමර්ශණාත්මක වාර්තාකරණය

විමර්ශණාත්මක  මාධ්‍යවේදීන්   මිනිස් ජාවාරම ආවරණය කිරීම සඳහා විවිධ කුසලතා භාවිතා කරති.

මිනිස් ජාවාරම් නිසා අපේ රටේද වින්දිතයින් බවට පත්වන්නන් සමඟ  සම්මුඛ සාකච්ඡා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් ලෙස මතු වේ. එහෙත් එය සංවේදී කාරණාවක් විය හැකිය. එමෙන්ම මෙම විමර්ශණාත්මක වාර්තාකරණයේ යම් යම් අවදානම් ද ඇත.  අවදානමට ලක්විය හැකි විෂයයන් සම්මුඛ සාකච්ඡා කිරීමේද ප්‍රයෝජනවත් මාර්ගෝපදේශ ගණනාවක් තිබේ. මේ අතර, මෙම ප්‍රදේශයේ සමහර විට මතභේදාත්මක දත්ත හසුරුවීම අභියෝගයක් විය හැකිය. මේ පිළිබඳව වන  වාර්තාකරණයේ යෙදුණු සමහර වාර්තාකරුවන් පවසන ආකාරයෙන් මෙවැනි ජාවාරම් පිළිබඳව ගවේෂණය කිරීමේදී මෙම ජාවාරමට සම්බන්ධ වෙනත් රටවල ජන කොටස්වල, ආයතනවල හෝ මාධ්‍යවේදීන්ගේ සහයෝගය අවශ්‍ය විය හැකිය.

මෙහි සඳහන් වන්නේ මෙවැනි වාර්තාකරණයකදී අපට ඇසුරු කර ගත හැකි සම්පත් පිළිබඳව දැනුවත් කිරීමකි.

මිනිස් ජාවාරම් වාර්තාකරණයට උදව් දෙන අංශ

මිනිස් ජාවාරම  සම්බන්ධයෙන් කටයුතු  කිරීමට මාධ්‍යවේදීන්ට උදව් කිරීම විශේෂයෙන් අරමුණු කර ඇත්තේ සංවිධාන කිහිපයක් පමණි.

මාධ්‍ය සහ මිනිස් ජාවාරම් පිළිබඳ මඟ පෙන්වීම (Media and Trafficking in Human Beings Guidelines)  සදාචාරාත්මක ජනමාධ්‍ය ජාලය (Ethical Journalism Network) විසින් රචනා කරන ලද  මෙම මාර්ගෝපදේශනයකි. එය  ආරම්භ වන්නේ, “මිනිස් ජාවාරම් පිළිබඳ මාධ්‍ය වාර්තාවක් සැකසීම  මාධ්‍යවේදීන්ට සහ කතුවරුන්ට ඉතාමත් අභියෝගාත්මක, සංකීර්ණ හා සදාචාරාත්මකව කළ යුතු පැවරුමකි.” යන සටහනෙනි.  මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා අරමුදල් සපයනු ලැබුවේ යුරෝපා සංගමය මගින් වන අතර ඊට අදාළ නායකත්වය සැපයූවේ සංක්‍රමණික ප්‍රතිපත්ති සංවර්ධනය පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර සමූහය (ICMPD) මගිනි.

ඔවුන්ගේ 2017 වාර්තාව මඟින් මිනිස් ජාවාරමේ මූලික කරුණු නිර්වචනය කර ඇති අතර, ප්‍රවෘත්ති කාමර  ක්‍රමෝපාය පිළිබඳ මග පෙන්වීමක්  සහ පුවත්පත් කලාවේදී ආචාර ධර්ම ගැන සාකච්ඡා කර තිබේ.  එසේම වැරදි තොරතුරු සහ විවිධ  සමාජ මාධ්‍ය ජාල වලින් අසත්‍ය ප්‍රවෘත්ති සහ ජාවාරමට උඩගෙඩි දෙන පුද්ගලයන්ගේ  “උගුල් වලින් වළකින ලෙස මාධ්‍යවේදීන්ට අනතුරු අඟවා ඇත.

බ්‍රසීලයේ වහල් ශ්‍රමය ආවරණය කිරීම සඳහා ප්‍රධාන තොරතුරු සපයන රෙපර්ටර් බ්‍රසීල් නම් බ්‍රසීල මාධ්‍ය සංවිධානය ද “ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ මාර්ගෝපදේශනයක් (Journalists Guide) ” පවත්වාගෙන යයි.  බ්‍රසීලයේ මිනිසුන්ගේ සහ කම්කරුවන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම ගැන මෙනෙහි කිරීම සහ ක්‍රියා කිරීම දිරිමත් කිරීමේ අරමුණින් 2001 දී මාධ්‍යවේදීන්, සමාජ විද්‍යාඥයින් සහ අධ්‍යාපනඥයින් විසින් රෙපර්ටර් බ්‍රසිල් ආරම්භ කරන ලදී.

ඇමෙරිකාවේ  උතුරු කැරොලිනා විශ්ව විද්‍යාලයේ මාධ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය පාසල පදනම් කරගත් වෙබ් අඩවියක් වන ඉරීනා ව්‍යාපෘතිය The Irina Projectද තවත් මූලාශ්‍රයකි.

 එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් 2017 දී නිකුත් කරන ලද “මාධ්‍ය හොඳම භාවිතාවන් (Media Best Practices) ” ප්‍රකාශනයද   විමර්ශණාත්මක මාධ්‍යවේදීන්ට  පැහැදිලි අත්වැළක් සපයන කෙටි ලියවිල්ලකි.  මෙම වාර්තාව ඔවුන් ආරම්භ කරන්නේ පහත ප්‍රකාශයෙනි.

“වාර්තා වන දේ මෙන්ම මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳ මාධ්‍ය වාර්තා කරන ආකාරය වැදගත්ය.  මෙම කතාවල සමස්ත බලපෑම පිළිබිඹු වන්නේ මහජනයා, දේශපාලනඥයින්, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන් සහ අනෙකුත් මාධ්‍ය ආයතන පවා ගැටලුව තේරුම් ගන්නා ආකාරයෙනි. මෑත වසරවලදී, මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳ වාර්තා ගණනාවක යල් පැන ගිය සංඛ්‍යා ලේඛන, වරදකරුවන් හෝ සූරාකෑමට ලක් ව දිවි ගලවා ගත් අය පිළිබඳව වැරදි තොරතුරු සහ   ව්‍යාකූල වූ පාරිභාෂික වචන ඇතුළත් විය.

මෙවැනි වාර්තා මඟින් සිදුවන්නේ මෙම ගැටලුව පිළිබඳව  අවදි කර වීමක් වෙනුවට  මෙතෙක් වාර්තා නොවුණු  සහ බොහෝ විට මහජනයා විසින් වරදවා වටහාගෙන ඇති අපරාධයක් පිළිබඳව තවදුරටත් ව්‍යාකූල බවක් නිර්මාණය කරවීමය.   මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මේ වනවිට ක්‍රමයෙන් මහජනයාගේ  විඥානය ග්‍රහණය කර ගනිමින් තිබෙන නිසා ඒ පිළිබඳව වාර්තා කිරීමේදී මැනවින් අධ්‍යයනය කොට  වගකීමෙන් යුතුව වාර්තා කළ යුතුය. එසේම මෙම වාර්තාකරණයේදී ජාවාරම්වලින් සුරාකෑම්වලට ලක්වූ වින්දිතයන් ආරක්ෂා කර ගැනීමේ වගකීමද ඇත්තේ මාධ්‍යවේදීන්ටය.  

සරණාගතයින්, රැකවරණ පතන්නන් සහ සංක්‍රමණිකයන් පිළිබඳ වාර්තාකරණය (Reporting on Refugees, Asylum Seekers and Immigrants) ප්‍රකාශනය සකස් කරන ලද්දේ 90 Days 90 Voices, නම් සංවිධානයයි. එය ඔවුන් සකස් කළේ  “සදාචාරාත්මක ආගමන වාර්තා කිරීම සඳහා මාර්ගෝපදේශන” ලබා දීම සඳහා ය. මෙම එක්සත් ජනපද සංවිධානය පවසන්නේ පෞද්ගලික ආඛ්‍යාන, ශ්‍රව්‍ය, ඡායාරූපකරණය, විකට චිත්‍ර සහ සජීවී ජනමාධ්‍ය සිදුවීම් තුළින් එක්සත් ජනපදයේ නිවාස  සොයන්නන්ගේ විවිධ කතන්දර කියන බවයි.  

මෙම මාර්ගෝපදේශයේ මෙවැන්නක් සඳහන් වෙයි.

“සියල්ලට කලින් අපි විමර්ශණාත්මක වාර්තාකරුවන්ගෙන් එක් දෙයක් ඉල්ලා සිටිමු. ඒ යුද්ධයට බියෙන් පළා යන අස්ථාවරත්වයක් සහිත, ඛේදවාචකයන්ගෙන් පිරි අවදානම්කාරී සංක්‍රමණිකයන් පිළිබඳව හිතක් පපුවත් නැතිව වැරදි ආකාරයෙන් සහ නොසැලකිලිමත් ලෙස වාර්තා කොට ඔවුන් තුළ දෙවන වරටත් තුවාලයක් ඇති කිරීම වළක්වමින් තම වාර්තාකරණයන් සිදු කළ යුතුයි.“

ඉන්දුනීසියාවේ ටෙම්පෝ නිව්ස් රූම් හි කළමනාකාර කර්තෘ වන  වහයු ධ්‍යාත්මිකා, ආසියාවේ නූතන වහල්භාවය හෙළිදරව් කිරීම  (Exposing Modern Slavery in Asia)  යන මාතෘකාව යටතේ IJAsia18 සාකච්ඡාවේදී විමර්ශණාත්මක වාර්තාවක මූලාරම්භය පිළිබඳව උපදෙස් දෙන්නීය.

එසේම මිනිස් ජාවාරම් පිළිබඳ වාර්තාකරණයේදී භාවිත කළ යුතු මූලාශ්‍ර පිළිබඳ උපදෙස් පත්‍රිකාවක් ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ  සැපයුම් දාමයන් හෙළි කිරීම සහ මානව හා පාරිසරික අපයෝජන තුරන් කිරීම සඳහා විමර්ශන වාර්තා කිරීම සහ අධිකරණ ක්‍රම උපයෝගී කර ගැනීම වෙනුවෙන් කටයුතු කරන ලාභ නොලබන ආයතනයක්  වන ට්‍රාන්ස්පැරන්ටම් හි සම-විදුහල්පති සහ විමර්ශන අධ්‍යක්‍ෂක ටිම් සැන්ඩ්ලර් ය.

Reporting on Slavery: Tips from the Pros  (වහල්භාවය පිළිබඳ වාර්තා කිරීම: ලබාගත් වාසිවලින් උපදෙසක් )

මෙම ප්‍රකාශනයද වහල් භාවය වාර්තා කිරීම සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කළ යුතු මූලික කරුණු සහ අවධානයට ලක් කළ යුතු දේ පිළිබඳව මග පෙන්වන්නකි. මෙය ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් හි විමර්ශණාත්මක වාර්තාකාරිනියක් වන සැන්ඩ්ලර් , ඇසෝසියේඩට් ප්‍රෙස් වාර්තාකාරිනී මාර්තා මෙන්ඩෝසා, දීර්ඝ කාලීන නිදහස් වාර්තාකාරිනියක වන මාලියා පොලිට්සර් සහ සංවර්ධන වාර්තාකරණය සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර මධ්‍යස්ථානයේ කිර්තී එමානුවෙල් මායාහ්   විසින් තම අත්දැකීම් සහ අධ්‍යයන මත සකසන ලද්දකි.

ඔවුන් එය කළේ කෙසේද? – ගෝතමාලා තරුණයන් ඇමෙරිකාවට සංක්‍රමණය කරවීම විමර්ශණය (How They Did It: Investigating Trafficked Guatemalan Teens in the US)    නම් ඇමරිකාවේ ජාවාරම් කරන ලද ගෝතමාලා යෞවනයන් අළලා සකස් කරන ලද Trafficked in America  වාර්තා චිත්‍රපටය නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය විස්තර කරයි.

මිනිස් ජාවාරම් සම්බන්ධ විමර්ෂණය කිරීමේදී අවශ්‍ය වන විවිධ අර්ථ දැක්වීම්

මෙම මාතෘකාව යටතේ කතා කිරීමේදී තේමාවට අනන්‍ය වූ විවිධ අර්ථකථන ඇත.  මෙහිදී ගිවිසුම් සහ බැඳුම්කරවල  ස්වභාවය කොන්ත්‍රාත් වහල්භාවය, ලිංගික ජාවාරම, බලහත්කාරයෙන් හෝ මෙහෙකාර විවාහ, ගෘහස්ත සේවා, ළමා ශ්‍රමිකයන් සහ ළමා සොල්දාදුවන් සම්බන්ධයෙන් අපට කතා කිරීමට සිදුවේ. ඒ සම්බන්ධයෙන්  සැලකිය යුතු වෙනස්කම් සහ පවතින වාද විවාද පවතී. උදාහරණයක් වශයෙන්, මිනිස් ජාවාරම  සහ මිනිසුන්  ජාවාරමට යොදවා ගැනීම  සහ ලිංගික ජාවාරමත්  ගණිකා වෘත්තිය අතර වෙනස්කම් ඇත.ඒවා සියුම්ව අවබෝධ කර ගැනීම මිනිස් ජාවාරම් පිළිබඳ විමර්ශණාත්මක වාර්තාකරණය පහසු කරවයි.

මේ පිළිබඳව වැඩිදුර දැන ගැනීමට  Free the Slaves වෙබ් අඩවියේ ඇති නිතර අසන ප්‍රශ්න පිටුවට පිවිසෙන්න. මීට අමතරව ලිබර්ටි ආසියා නම් සංවිධානය සකසා ඇති “Victim Identification Toolkit” මඟින් ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම් වල නිර්වචන සඳහා පසුබිම සපයයි.

“ළමා ගණිකාවන්” භාවිතා නොකිරීම වැනි වචන භාවිතය පිළිබඳ යෝජනා ඇතුළත්  The Irina Project  හි අර්ථ දැක්වීම් පිළිබඳ කොටසින්ද ඇතැම් නිර්වචන හඳුනාගත හැකිය. එය මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳව  විමර්ශණාත්මක වාර්තාකරණයේදී භාවිත කළ යුතු සහ නොකළ යුතු වචන පිළිබඳව පැහැදිළි කරයි. නිදසුනක් ලෙස “ළමා ගණිකාවන්“ නම් වචනය භාවිත කිරිම නුසුදුසු බව එම මගපෙන්වීමේ සඳහන් වෙයි.   

ලිබියාවේ සිට යුරෝපයට සංක්‍රමණික ජාවාරම සහ මිනිස් ජාවාරම – මාධ්‍ය කියන්නේ කුමක්ද? (Migrant smuggling and human trafficking from Libya to Europe: What does the media say?) මෙම ප්‍රකාශනය එනැක්ට් නම් සංවිධානය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර 2019 දී මෙම වාර්තාව ලියන ලද්දේ සියරා ඕකොයින් සහ ජිහාන් බෙන් යාහියා විසිනි. “මෙම අධ්‍යයනයෙන් ලිබියාවෙන් සංක්‍රමණික ජාවාරම සහ මිනිස් ජාවාරම යන මාතෘකා සරල ඉංග්‍රීසි මාධ්‍ය ප්‍රවෘත්ති ප්‍රකාශ තුළින්  ආවරණය වී ඇති ආකාරය සහ වහල්භාවය, අපයෝජනය සහ ඒ හා සම්බන්ධ  මූල්‍ය ගනුදෙනු දැක්වීමට භාවිත කරන වචන සංඛ්‍යාතය විශ්ලේෂණය කර ඇත.

වින්දිතයා සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට පෙර

මෙම මාතෘකාව ආවරණය කිරීම සඳහා ජාවාරම්කරුවන්ට හසුවූ වින්දිතයන්ගේ  ගුණාත්මක සම්මුඛ සාකච්ඡා ඉතා වැදගත් වෙයි. එහිදී පවතින  විශේෂ පවතින අභියෝග පිළිබඳව දැනුවත් වීම වැදගත්ය.

“වින්දිතයා වෙත ඕනෑම ප්‍රවේශ වීමක් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් විය යුතු සේම ඔහුට හෝ ඇයට තර්ජනාත්මක ලෙසින් සිදුනොවිය යුතුය යන්න ” නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන් සඳහා එක්සත් ජනපද අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ මාර්ගෝපදේශනය ආරම්භ වෙයි. මෙය විමර්ශණාත්මක මාධ්‍යවේදීන්ටත් එක සේ අදාළ වෙයි. ඔවුන්ට වින්දිතයකු ගෙන් තොරතුරු ලබා ගැනීමේදී ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ඔහු වෙත ප්‍රවේශ විය යුත්තේ ඔහුට තර්ජනයක් සේ නොහැඟෙන ලෙසය.

එම මඟ පෙන්වීමේ ලබා දෙන තවත් වැදගත් උපදෙසක් වන්නේ වෙනත් සම්පත්වලට සම්බන්ධකම් ඇති මාර්ගෝපදේශකයාට අනුව, “ජාවාරමට ගොදුරු විය හැකි වින්දිතයින් සමඟ විමර්ශන සම්මුඛ සාකච්ඡා සඳහා සූදානම් වීමේදී සහ මෙහෙයවීමේදී වින්දිතයෙකු විසින් පෙන්වා දෙන  යථාර්ථය සහ ඔබ ටවහා ගන්නා යථාර්ථය එකක් විය යුතුය යන්නය.

  මිනිස් ජාවාරම් සම්බන්ධ විමර්ශණාත්මක වාර්තාකරණයේදී වින්දිතයන් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීමේදී ඔවුන්ගේ මතකයේ සිදුව ඇති වෙනස්වීම් මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඔවුන් අසත්‍ය දේ පවසන බව හෝ කතන්දර හෝ හුදු ප්‍රලාප දෙඩවීමක් නොව ඔවුන් පත්ව ඇති කම්පනකාරී ප්‍රතිචාරයක් සඳහා සාක්ෂියක් විය හැකි බව මතක තබා ගන්න.”

Suggestions geared for journalists  මාධ්‍යවේදීන් සඳහා වූ යෝජනා සකස් කළේ කැලිෆෝනියාවේ සිටින මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳ උපදේශකයෙකු වන මින් ඩැං විසිනි. ඇය මාර්ගෝපදේශන මූලධර්ම පහක් ලැයිස්තුගත කරයි.

1. ඔබ සම්මුඛ සාකච්ඡා කරන පුද්ගලයා නීති සම්පාදනය කරයි.

2.වාර්තාකරුවෙකු ලෙස විනිවිද පෙනෙන සුළු භාවයෙන්  හා වුවමනාවෙන් කටයුතු කරන්න.

3. වින්දිතයා යනු එක් පුද්ගලයකු පන්තියක නියෝජිතයෙකු නොව ඔහු හෝ ඇය තනි පුද්ගලයකු බව  වටහා ගන්න.

4. ඔබේ අරමුණ සත්‍යය සෙවීම සහ එය ජනතාවට පැවසීමය.

5. අන් සියල්ලටම වඩා හානියක් නොවන තැනට කටයුතු යෙදීම අත්‍යවශය .

එක්සත් ජනපදයේ ළමා අපයෝජන, අනාචාරය සහ ගෘහස්ත ලිංගික ජාවාරම්වලින් දිවි ගලවා ගත් ඩැං, 2013 වර්ෂයේ වාර්තාවක් වන “වහල් භාවයෙන් දිවි ගලවා ගත් අය: නූතන දින වහල් කතන්දර”Survivors of Slavery: Modern-Day Slave Narratives,” ගැන සංවේදනීය හැඳින්වීමක් ද ලියමින් ඇය මිනිස් ජාවාරමට එරෙහිව කටයුතු කිරීමේ ව්‍යාපාරයක් සඳහා මගපෙන්වීම් මාලාවක්ද    යෝජනා කර ඇත. “ඇය එහි දිවි ගලවා ගත් අය නැවත සුපුරුදු ජීවන තත්ත්වයට  පත් කිරීම පිළිබඳ  අදහසක්ද ඉදිරිපත් කර ඇත.

ළමා ලිංගික ජාවාරමෙන් දිවි ගලවා ගත් අයෙකු වන හොලි ස්මිත්, සහයෝගීතාවයේ හා විශ්වාසයේ  වැදගත්කම ගැන ලියූ අතර වින්දිතයින් සමඟ සබඳතාවලට කාලය සහ ඉවසීම අවශ්‍ය බව අවධාරණය කරයි.විමර්ශණාත්මක මාධ්‍යවේදියකු  මෙවැනි වින්දිතයන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී  පළමු හමුවීම්  කිහිපය තුළ ඔබ ඔවුන්ගේ විශ්වාසය දිනාගෙන සහයෝගීතාව ගොඩනඟා ගත යුතු  බව අවධාරණය කරයි.

ඇමෙරිකාවේ ලුසියානා ප්‍රාන්ත විශ්ව විද්‍යාලයේ මැන්ෂිප් ජන සන්නිවේදන පාසලේ ඉගැන්වූ ස්ටීව් බට්රි පවසන්නේ මිනිස් ජාවාරමේ වින්දිතයන් කෙරෙහි සමීප වීමේදී  ඔබට දැනෙන හැගීම මට තේරෙනවා” යැයි කීම තහනම් වචනයක් විය යුතු බවය. ඒ වෙනුවට බට්රි යෝජනා කරන්නේ   “මම ඔබේ කතාව කියන්න කැමතියි” යනුවෙන් යෝජනා කිරීම වඩාත් ඵලදායී යන්නයි.  කියන නිර්දේශයද ඇතුළත් වේ. පුවත්පත් කලාව සහ කම්පන නමින් නොමිලේ මාර්ගගත පාඨමාලාවක් පොයින්ටර් විසින් පිරිනැමේ.

එක්සත් ජාතීන්ගේ ඖෂධ හා අපරාධ පිළිබඳ කාර්යාලයේ (UNDOC) පුද්ගලයින් ජාවාරමට එරෙහිව සටන් කිරීමේ මෙවලම් කට්ටලය (The Toolkit to Combat Trafficking in Persons)” තුළ කාන්තාවන් සහ ළමයින් සම්මුඛ සාකච්ඡා කිරීම පිළිබඳ විශේෂ උපදෙස් ඇතුළත් වේ. සම්මුඛ සාකච්ඡා සහ අනෙකුත් මාතෘකා සඳහා ද ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ එම සංවිධානය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද  ““අපරාධ යුක්තිය ඉටු කරන්නන් සඳහා වූ මිනිස් ජාවාරම් විරෝධී අත්පොත” (Anti-Human Trafficking Manual for Criminal Justice Practitioners) ය.

මේ සම්බන්ධයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානද ය “සදාචාරාත්මක හා ආරක්ෂිත සම්මුඛ සාකච්ඡා පැවැත්වීම” සඳහා Ethical and Safe Interviewing Conduct.” නමින් මඟ පෙන්වීමක් සකසා ඇත.

තායි මුහුදු ආහාර කර්මාන්තයේ වහල් සේවයේ යෙදවීම හෙළි කළ ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් කණ්ඩායමේ සාමාජිකාවක වූ මාර්තා මෙන්ඩෝසා  ඉහත ප්‍රකාශන දෙකේ අඩංගු තොරතුරු මූලික පාඩම් 7 කට ගොනු  කර ඇත

1 සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට ලක් වන්නාට කිසිදු හානියක් නොකරන්න.

සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට ලක්වන්නාට යම් හානියක් නොවන බවට තහවුරු වන තෙක් අප කටයුතු කළ යුත්තේ ඔහුට හෝ ඇයට මෙමගින් යම් හානියක් වීමේ ලොකු ඉඩක් ඇති බවට පූර්ව නිගමනය කිරීමකිනි.  කෙටි කාලීන හෝ දිගු කාලීනව ඔවුන්ගේ  තත්ත්වය නරක අතට හැරෙන කිසිදු සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට සහභාගී නොවන්න.

2 ප්‍රමාණවත් පරිදි පරිවර්තකයන් මෙන්ම සහයකයන් කාර්යයට සම්බන්ධ කර ගන්න

  වින්දිතයා වෙත කෙසේ සම්බන්ධ විය යුතුද යන්න සහ ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය පෙන්වීම සම්බන්ධයෙන්  අවශ්‍ය පරිදි  ඡායාරූප ශිල්පීන්, වීඩියෝ ග්‍රාහකයින් සහ පරිවර්තකයින් සූදානම් කරන්න. ජාවාරමට ගොදුරු වූ දරුවන්ගේ පින්තූර කිසි විටෙකත් ප්‍රකාශයට පත් නොකරන්න.

3. නිර්නාමික භාවයට සහ රහස්‍යභාවයට ගරු කරන්න.

සමස්ත වාර්තාකරණ ක්‍රියාවලිය පුරාම මූලාශ්‍රයක අනන්‍යතාවය සහ රහස්‍යභාවය ආරක්ෂා කරන්න. අත් වල රූප, සිල්වට් හෝ හඳුනා නොගත් වෙනත් පින්තූර ප්‍රමාණවත් විය හැකිය.

4. ඔවුන්ට ඉඩදෙන්න

 සෑම වින්දිතයකුටම හොඳින් සවන් දෙන්න.  ඔවුන්ගේ  තත්ත්වය සහ ආරක්‍ෂාවට ඇති අවදානම තක්සේරු කිරීමට සවන් දී එයට ගරු කරන්න. සෑම වින්දිතයකුම  විවිධ ආකාරයේ කනස්සල්ලකින් පසුවන බවත් ඔවුන් ගැන සැලකිලිමත් වන ආකාරය ඔබ තක්සේරු කරන ආකාරයට වඩා වෙනස් විය හැකි බවත් හඳුනා ගන්න.

5. වින්දිතයකු  නැවත මානසික ආතතියට පත් නොකරන්න.

විශේෂයෙන් වීඩියෝ වාර්තාකරණයේදී  චිත්තවේගීය වශයෙන් ප්‍රතිචාරයක් ඇති කිරීමට තුඩු දිය හැකි ආකාරයේ  ප්‍රශ්න ඇසීමෙන් වළකින්න.  සම්මුඛ පරීක්‍ෂණය සෘජුව වීඩියෝකරණයකට ලක් නොකොට   විවේකයක් ගැනීමෙන්, සමාජ සේවකයෙකු හෝ පවුලේ සාමාජිකයෙකු ගෙන්වා ගැනීමෙන් කාන්තාවකගේ පීඩාවට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට කටයුතු සූදානම් කරන්න.

6.හදිසි මැදිහත් වීමක් සඳහා සූදානම් වන්න.

වින්දිතයකු  තමාට අනතුරක් ඇතැයි පැවසුවහොත් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට සූදානම්ව සිටින්න. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ආධාර සඳහා ඇති සම්පත් මොනවාද යන්න දැන ගැනීම සහ ඇය ඒවා ගැන දන්නා බවට වග බලා ගැනීමය.

7. කතාව හොඳින් ප්‍රයෝජනයට ගන්න.

යමෙකු තම කතාව බෙදා හදා ගැනීමට තරම් ත්‍යාගශීලී වී ඇත්නම්, එය සවිස්තරාත්මක නිරවද්‍යතාවයකින් යුතුව සිත් ඇදගන්නා සුළු හා තොරතුරු සහිත ආකාරයකින් වාර්තා කරන්න. මෙය ගැටලුවකට මහජනතාවගේ උනන්දුව ගෙන ඒමට සහ විසඳුමකට පියවර තැබීමට එක් ක්‍රමයකි.

තවත් යෝජනා මාලාවක් සම්පාදනය කරන ලද්දේ ජාත්‍යන්තර සංක්‍රමණය, මානව හිමිකම් සහ විමර්ශන වාර්තාකරණය පිළිබඳ විශේෂඥවරියක මෙන්ම සම්මානලාභී මාධ්‍යවේදිනියක වන මාලියා පොලිට්සර් ය. ඇය මිනිස් ජාවාරම් වාර්තාකරණය පිළිබඳව අනුගමනය කළ යුතුකරුණු පිළිබඳව මගපෙන්වීම් මාලාවක් සකස් කළාය.ඒ පිළිබඳවද අවදානය යොමු කිරීම වැදගත්ය.  

මාලියා පොලිට්සර් කියන මතක තබා ගත යුතු කරුණු කිහිපයක්

  • මානසික කම්පනයෙන් දිවි ගලවා ගත් අයට තමන්ට සිදු වූ දේ හරියටම නිශ්චිතව කිව නොහැකිය.
  • දිවි ගලවා ගත් අයට විවිධ අවස්ථාවලදී විවිධ දේ මතක තබා ගත හැකිය.
  • සමහර අවස්ථාවලදී ඔවුන් මානසික ආතතිය දුරු කරමින් යම් යම් ආකාරයෙන් ප්‍රතික්‍රියා කළේ ඇයි දැයි ඔවුන්ට නොතේරෙනු ඇත.
  • ලැජ්ජාවේ හැඟීම/ව්‍යාකූලත්වය නිසා ඔවුන්ට විස්තර අතහැරීමට ඉඩ ඇත.

මානසික ආතතියට ගොදුරු වූ අය සම්මුඛ සාකච්ඡා කිරීමේදී අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණු

  • සාකච්ඡා ක්‍රියාවලිය පුරාම කැමැත්ත විමසන්න.
  • පසුව ඔවුන් ඊට අතැමැති වන්නේ නම් මුලදී ලබා දුන්නද සම්මුඛ පරීක්ෂණය භාවිත නොකරන්න
  • ඔබ ඔවුන් සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡා කළ යුත්තේ කොතැනද යන්න තීරණය කළ යුත්තේ ද බොහෝ විට ඔවුන්මය.
  • ඔවුන් ට ඕනෑම වේලාවක එය නැවැත්විය හැකිය.
  • ඔබට වීඩියෝ/ඡායාරූප කළ හැකිදැයි ඔවුන්ගෙන් අසන්න; උපකල්පනය නොකරන්න

(ඔබට වීඩියෝ හෝ ඡායාරූප අවශ්‍ය විය හැකි බව සම්මුඛ පරීක්ෂණයට පෙර ඔවුන්ට දන්වන්න, ඔබ ඒවා  ගන්නා අවස්ථාවේදී නැවත අසන්න).

ඔබේ ක්‍රියාවලිය, ඔබ කරමින් සිටින දේ ඔබ කරන්නේ ඇයි සහ ඔබේ වාර්තාකරණයේ ඇති විය හැකි ප්‍රතිවිපාක විස්තර කරන්න.

(වින්දිතයා/දිවි ගලවා ගත් තැනැත්තා/ගෘහස්ත ජාවාරම, සීඑස්ඊසී – වාණිජමය වශයෙන් ලිංගික සූරාකෑමට ලක් වූ ළමයා – ශ්‍රමය ජාවාරම යනාදිය) සම්මුඛ පරීක්‍ෂකවරයා හඳුනා ගන්නේ කුමන කොන්දේසි වලින් දැයි අසන්න සහ එම පදය කතාවේ භාවිතා කරන්න.

තල්ලු නොකරන්න.

 වින්දිතයින් පවසන කරුණු සම්බන්ධයෙන් සෘජුව අභියෝග කිරීමෙන් ඔවුන්  මානසික කම්පනයට ලක්  වීමේ අවදානමක් ඇත. එබැවින් එසේ අභියෝග කිරීමෙන් වළකින්න. නමුත් වින්දිතයා විසින් ලබා දෙන ලද  තොරතුරු බාහිර මූලාශ්‍ර සමඟ තහවුරු කරන්න.

ළමා අපයෝජනයන්ගෙන් බේරුණු අය සමඟ කටයුතු කිරීමට වාර්තාකරුවන්ට උපදෙස් (Advice for Reporters Working with Survivors of Child Abuse)  යනු ළමා හිංසනයෙන් දිවි ගලවා ගත් අය සමඟ වැඩ කරන වාර්තාකරුවන් සඳහා  2019 හැම්බර්ග් හි පැවති ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදීන්ගේ ජාලයේ  සමුළුවේදී  මණ්ඩලයක් විසින් සාරාංශ කරන ලද  ලිපියක සිරස්තලයයි. එහි ප්‍රධාන කරුණු තුනක් දැක්වෙයි.

  • දිවි ගලවා ගත් අය සමඟ විශ්වාසය ගොඩනඟා ගන්න.
  • ඔබේ මූලාශ්‍රවල යහපැවැත්ම ගැන සැලකිලිමත් වන්න.

දිවි ගලවා ගත් ප්‍රජාවන්ට ඔබට උදව් කිරීමට සහ එකිනෙකාට උදව් කිරීමට හැකිය.

 නිදහස් ලේඛිතාවක වන  ෂෙරී රිචියාඩිගේ ලිපියකින් පිළිබිඹු වූයේ, “මගේ වෘත්තීය ජීවිතය තුළ, මානසික කම්පනයෙන් ජීවිතය බිඳ වැටුණු දුසිම් ගණනක් මම සම්මුඛ සාකච්ඡා කර ඇත්තෙමි. සෑම අවස්ථාවකදීම, මගේ වාර්තා කිරීම ඔවුන්ගේ දුක් වේදනා කෙරෙහි කළ බලපෑම ගැන මම වේදනාවට පත් වීමි. ” යන්නය.

මිනිස් ජාවාරම් වින්දිතයන් පිළිබඳ වාර්තාකරණයේදී තවත් එක් මඟ පෙන්වීමකින් ලැබෙන උපදෙසක් වන්නේ “මෙම මාතෘකාව පිළිබඳව ඔබට කෙතරම් දැනුමක් තිබුණත් කමක් නැත, යම් පුද්ගලයෙකු තමන්ට සිදු වූ සිදුවීම් අත්විඳින ආකාරය ගැන කිසි විටෙකත් ඔබට අනාවැකි කිව නොහැකිය.” යන්නය.

Trauma Reporting: A Journalist’s Guide to Covering Sensitive Stories   මෙයද කම්පන වාර්තා කිරීම: සංවේදී කතන්දර ආවරණය කිරීම සඳහා මාධ්‍යවේදීන්ගේ මාර්ගෝපදේශනය නමින් ජෝ හීලි විසින්  2019 රචනා කරන ලද ග්‍රන්තයකි. එයින්ද මෙම වාර්තාකරණයට යම් මගපෙන්වීමක් ලබා ගත හැකිය.

 ජාවාරම පිළිබඳව දත්ත සම්බන්ධයෙන් පවතින මතභේද

වහල්භාවය සහ මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳ වාර්තා කිරීමේදී අප සැම විටෙකම නිල සංඛ්‍යාලේඛන භාවිත කිරීමට පරෙස්සම් විය යුතුය.

මේ පිළිබඳව පුළුල් වශයෙන් නවතම  සංඛ්‍යා ලේඛන  නිකුත් කරන ලද්දේ ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ILO), වෝකර්ස්  පදනම සහ සංක්‍රමණය සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර සංවිධානය (IMO) විසින් 2017 වසරේදීය..

2016 දී ““The Global Estimates of Modern Slavery.නූතන වහල්භාවයේ ගෝලීය ඇස්තමේන්තු” ලෙසින් නිකුත් වූ වාර්තාවෙන් ඉහත ආයතන තුනම පොදුවේ එකඟ වූ කරුණක් වූයේ  ලෝකය පුරා මිලියන 40.3 ක ජනතාවක් වහල් ශ්‍රමිකයන් ලෙස සිරව සිටින බවය. එසේම   එයින් මිලියන 25 ක් පමණ බලහත්කාරයෙන් වහල් ශ්‍රමිකයන් ලෙස යොදවා තිබූ අතර තවත් මිලියන 15ක් බලහත්කාරයෙන් විවාහ ජීවිතයට ඇතුළු කරවා තිබුණි. මෙයට පෙර, මෙම ආයතන තනි තනිව මෙම සංඛ්‍යාලේඛන වාර්තා සකස් කළ අතර ඒවා එකිනෙකට වෙනස් වූවා සේම එයින් පෙන්නුම් කළ සංඛ්‍යාලේඛනව සාපෙක්ෂව අඩු අගයක් විය.

සංඛ්‍යාලේඛනවල  සීමා

නව එකඟතාව තුළ පවා ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ  කතුවරුන් අනතුරු ඇඟවූයේ, “කලාපීය සංඛ්‍යා වැදගත් නමුත් දත්තවල විවේචනාත්මක හිඩැස් සහ සීමාවන් සැලකිල්ලට ගෙන ප්‍රවේශමෙන් අර්ථ නිරූපණය කළ යුතු” බවයි. එසේම, ගැටුම් පවතින ප්‍රදේශවල විශ්වාසදායක දත්ත නොමැති බවද ඔවුහු පෙන්වා දෙති.

නෙදර්ලන්තයේ ඇම්ස්ටර්ඩෑම් විශ්ව විද්‍යාලයේ දේශපාලන අංක ගණිත මහාචාර්ය ඩැනියෙල් මුගේ වැනි විවේචකයන් කිහිප දෙනෙකුම එම තර්කය ප්‍රතිරාවය කළහ: “සාමාන්‍යයෙන් සංඛ්‍යා ලේඛන වාර්තා කිරීමේදී දත්ත ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ වියාචකයන් සහ දත්ත භාවිතා කරන්නන් වෙත වන වෙනත් අනතුරු ඇඟවීම් ඉක්මනින් නැති වී යයි.”

දන්නා වින්දිතයින් ගණන් කිරීම සහ අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය දත්ත භාවිතා කිරීම තුළින් පමණක් මිනිස් ජාවාරම් ප්‍රවාහයේ පරිමාණය ප්‍රමාණවත් ලෙස අවබෝධ කර ගත නොහැකිය

මිනිස් ජාවාරමේ සැබෑ ගොදුරු වූ 66,520 ක් ලොව පුරා රජයන් විසින් හඳුනාගෙන ඇති බව එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ 2017 ජාවාරම පිළිබඳ වාර්ෂික වාර්තාව පවසයි. ලිබර්ටි ඒෂියා හි වාර්තාවකට අනුව, “ගෝලීය වශයෙන් තක්සේරු කර ඇති ගොදුරු වූ සංඛ්‍යාව සහ හඳුනාගත් සත්‍ය සංඛ්‍යාව අතර පවතින මෙම විශාල විෂමතාව ජාත්‍යන්තර හා ජාතික තලයේ ජාවාරම් මර්දන ව්‍යාපාරය ඉදිරියෙහි තිබෙන ස්මාරක කර්තව්‍යයේ මිනුමක් සපයයි.

2017 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳ ගෝලීය දත්ත ගබඩාවක් වන, ජාවාරමට එරෙහි දත්ත සමුපකාරය නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ නිවේදනයක් නිකුත් කරන ලදී. එහි ඒකාබද්ධ මෙහෙවර මෙහෙයවනු ලබන්නේ ජාත්‍යන්තර සංග්‍රමණික සංවිධානය , එක්සත් ජාතීන්ගේ සංක්‍රමණ ඒජන්සිය සහ නූතන වහල්භාවයට එරෙහිව සටන් කරන ස්වාධීන සංවිධානයක් වන පොලාරිස් විසිනි.

මිනුම්  එම මැනීමේ ක්‍රමවේදය සහ නිර්වචන වලට බලපෑම් කළ හැකිය. මේ තත්ත්වයන් නිසා ජාවාරම් සම්බන්ධයෙන් සැබෑ ගණන් මිනුම් පිළිබබඳව ඇත්තේ විවාදයකි.   එය මිනිස් ජාවාරම පිළිබඳ ජර්නලයේ 2017 විශේෂ කලාපයේ තේමාවක් බවටද වරක් පත්විය විය. එහි හැඳින්වීමට අනුව අහුලාගත් දතත් මත යම් කාර්යයන් මෙහෙයවීම ,  සැක සහිත ක්‍රමවේදවලින් ලබා ගන්නා දත්ත දත්ත ඉදිරියට ගෙන යාමට හෝ ප්‍රතිපත්ති න්‍යාය පත්‍රයකට ගැලපෙන පරිදි දත්ත විකෘති කිරීමට අවාසනාවන්ත ප්‍රවණතාවක් ලෙස දකත්වා තිබේ.

ප්‍රධාන ක්‍රීඩා ඉසව්වලට ජාවාරම් කළ ලිංගික ශ්‍රමිකයින් විශාල සංඛ්‍යාවක් ආකර්ෂණය කර ගනු ඇතැයි යන උපකල්පනය මත පදනම්ව වසර ගණනාවක් පුරා කතන්දර රාශියක් ලියා ඇත. එහෙත් ඇමෙරිකාවේ ජෝර්ජ් වොෂිංටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ සමාජ විද්‍යා මහාචාර්ය රොනල්ඩ් වයිට්සර් පවසන්නේ මේ වාරතා සහ ඇත්ත අතර පරස්පරයක් පවතින බවය. එසේ වී ඇත්තේ උපකල්පනයට ලක් කළ දත්ත මත වාර්තා සැකසීම නිසාය.

අර්ථ විවාද දිගටම

“නූතන වහලුන්” යැයි උපකල්පනය කර ඇති ස්වල්ප දෙනෙක් තමන් එලෙස දැකීම පුදුමයක් නොවේද? දිළිඳුකම පිළිබඳ සහ  සංක්‍රමණය පිළිබඳ  පර්යේෂණ ආයතනයක අධ්‍යක්ෂ ප්‍රියා දේශිංකාර්ගේ උපකල්පනය අභියෝගාත්මකය.

යුරෝපීය විශ්ව විද්‍යාල ආයතනයේ නීල් හොවාර්ඩ්ගේ 2014 ගාඩියන් ලිපිය අනුව බිම් මට්ටමේ පර්යේෂණ නිල මට්ටමින් පිළිගැනෙන සාමාන්‍ය ත්ත්වයට පටහැණි විය හැකිය. ඔහු පර්යේෂණ උපුටා දක්වමින් කියා සිටියේ බෙනින්හි ගෘහ සේවයේ නියුතු සහ පතල් වල වැඩ කරන දරුවන් රැකියාවන් සඳහා සංක්‍රමණය වී ම හුදෙක් වහල් සේවයක් ම නොව ඔවුන් විසින් ස්වාධීනව ගන්නා ලද තීරණයක් ව ඇති බවයි.

බලහත්කාරයෙන් ලිංගික ජාවාරම ට යොදා ගැනීම සහ එකඟතාවයෙන් ලිංගික සේවය ලබා දීම  අතර ඇති වෙනස කුමක්ද යන්න ගැන ද විවාද කෙරේ.

කෙසේ වුවද   එක් ජාතියක මිනිසුන් කී දෙනෙක් වහල්භාවයට පත් වී ඇත්දැයි කිසිවෙකු නොදන්නා බව පොදු පිළිගැනීම ය. ගැටලුව සඳහා සටන් කිරීම සඳහා විශාල සම්පත් මාධ්‍ය අවධානයක්, රජයේ අවධානයක් සහ වැඩි සම්පත් ප්‍රමාණයක් ආකර්ෂණය කර ගන්නා නමුත් මෙම ගැටලුව සැබැවින්ම විශාලද කුඩාද යන්න පිළිබඳව සංඛ්‍යාත්මක සාධක නොමැති වීම ලොකු ගැටලුවක් ව ඇත.

එබැවින් මේ පිළිබඳ විද්වතුන් යෝජනා කරන්නේ ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් හොඳින් අධ්‍යනය කිරීම අත්‍යවහ්‍ය කරුණක්  වන බවය..

සාමූහික වාර්තාකරණය

මිනිස් ජාවාරමේ භූගෝලීය පළල සහ සංකීර්ණතාව හේතුවෙන් සාර්ථක වාර්තාකරණයකදී  කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව  වැඩ කිරීම බොහෝ විට සිදු කෙරේ. පහත දැක්වෙන්නේ උදාහරණ කිහිපයකි.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ පළතුරු වතු වල නීති විරෝධී සේවකයින්ගේ පාතාල ලෝකයක් සහ මිනිස් සූරාකෑමක් අනාවරණය කර ගැනීම සඳහා ඉන්දුනීසියානු වාර්තාකරු සයිෆුල් හසම් එහි සේවකයෙකු ලෙස පෙනී සිටියේය.

ඔහුගේ කර්තව්‍යයට අනුබල දුන්නේ සම කර්තෘවරුන් වන නික් මැකන්සි සහ රිචඩ් බේකර් ය. මෙම ලිපිය උටුසාන් මැලේසියා ද , මෙල්බර්න් පදනම් කරගත් ද ඒජ් පුවත්පත සහ ඕස්ට්‍රේලියා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව සම්බන්ධ වූ දේශසීමා හරහා සිදු වූ මාධ්‍ය සහයෝගීතාවයේ ප්‍රතිඵලයකි.

සයිෆුල්ගේ වාර්තාකරණයේදී ඔහු  වැඩ නායකයෙකු සමඟ ඔහුගේ ජංගම දුරකථනයේ රහසිගතව වීඩියෝ පටිගත කිරීමක් ද ඇතුළත් වේ. සයිෆුල්ගේ අවසාන රහසිගත ක්‍රියාව නම්, ඔහුගේ බඩු බාහිරාදිය සහ ඔහුගේ දින හතරේ වැඩ සඳහා ඔහුට ලැබිය යුතු මුදල් එකතු කර ගැනීමයි.

ගවේෂණාත්මක වාර්තාකරණය සඳහා වූ 2016 කැනේඩියානු ජාතික සඟරාවේ සම්මානය දිනාගත් වර්ජිල් ග්‍රෑන්ඩ්ෆීල්ඩ්, ඉන්දුනීසියාවේ සිටින ඔහුගේ සහායකයා පිළිබඳවද සටහනක් තබමින්  “කූඩුව” යන ලිපිය ආරම්භ කළේය. . “

ශ්‍රම ජාවාරම්  වංචාවක් පිළිබඳව පර්යේෂණ කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ සහයෝගීතාව ඔවුන්ව අනතුරුදායක තැනකට ගෙන ගොස් තිබුණද   අතර එමඟින් ප්‍රධාන විභව මූලාශ්‍රයක් හමු විය. ඔහු ඒ ගැන මෙස් ලීවේය.

2015 ගිම්හානයේදී ඉන්දුනීසියාවේ උතුරු සුමාත්‍රා අගනුවර වන මෙදාන් හි මගේ හෝටලයේදී උදෑසන ආහාරය සඳහා ඊවා මට මුණ ගැසුණි. අපි වාඩි වීමටත්  පෙර ඇය පැවසුවේ, “ඔබ අද මැරීමට සූදානම්ද?” “ඔව්,” මම කිව්වා. “මම එසේ සිතනවා.” “මම මැරෙන්න බය නැහැ,” ඇයද  පැවසුවාය.

“මධ්‍යධරණී මුහුදේ මුහුදු කොල්ලකරුවන් (Pirates of the Mediterranean Sea),” ලිවීම සඳහා රටවල් හයක මාධ්‍යවේදීන් අට දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් සහ මිනිස් ජාවාරමේ විශේෂඥයෙක් යෙදවිණි. මධ්‍යධරණී මුහුද තරණය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන සංක්‍රමණිකයින්ට සහ සරණාගතයින්ට නිතර අනතුරුදායක සංචාර විකිණීමෙන් ලාභ ලබන පුද්ගලයින් සහ සමාගම් හෙළිදරව් කිරීමට ඔවුහු කටයුතු කළහ.

මෙම කණ්ඩායම මෙම සිද්ධීන් විමර්ශනය කරන නඩු පවරන්නන් හමුවී වෙළඳ හා සමාගම් රෙජිස්ටරයන් වෙත යොමු වී ඇත.

එනම්, විවිධ නැව්ගත කිරීමේ දත්ත සමුදායන්ගෙන් සොයා ගත් තොරතුරු සමඟ හරස් පරීක්‍ෂා කළ අතර, සංක්‍රමණිකයින් රැගෙන යාමට භාවිතා කළ හෝ ඔවුන්ගේ නීති විරෝධී ක්‍රියා හේතුවෙන් කළු ලැයිස්තු ගත කර ඇති සැක සහිත නැව් ලැයිස්තුවක් ඉදිරිපත් කළ බව එම ලිපිය පවසයි.

එක නූලක් ඇදගෙන යන්න

ද ගාඩියන් පුවත්පත සඳහා එක්සත් රාජධානියේ වහල් සංක්‍රමණික ශ්‍රමය ගැන ලියූ ෆෙලිසිටි ලෝරන්ස් ඇගේ ක්‍රියාවලිය විස්තර කළේ මෙසේ ය:

මගේ ජනමාධ්‍ය ප්‍රවේශය නම් භූමියේ දී පුළුල් සම්මුඛ සාකච්ඡා පැවැත්වීමෙන් හැකිතාක් දුරට මිනිසුන්ට සවන් දීමයි. එම සම්මුඛ සාකච්ඡා තුළින් මම වෙනස් වීමේ විශාල ප්‍රවණතාවයන් අවබෝධ කර ගැනීමටත්, සාර්ව චිත්‍රය දෙස බැලීමටත් එය වෙනත් පර්යේෂණ හා සංඛ්‍යාලේඛන මඟින් තහවුරු කර ගැනීමටත් උත්සාහ කරමි. එතැන් සිට, සිදුවන්නේ කුමක්ද යන්න පැහැදිලි කිරීම සඳහා හොඳම බිම් මට්ටමේ උදාහරණ සෙවීම සඳහා මම නැවත පහළට ගියෙමි …. ඒ නිසා මට  ආඩම්බර විය හැකි යයි කියන එක ලිපියක්වත් නැත. එකින් එක මේ ත්ත්වය වෙනස් කරයි.  එක් දෙයක් තවත් දෙයකට මඟ පාදයි. ඔබ එක නූලක් අදින්න, එය වසර ගණනාවක් තිස්සේ විවිධ කෑලි හරහා දිග හැරෙමින් පවතී.

උදව් ඉල්ලා හඬා වැටුණු ඇෆ්ගන් පොලිස්කාරයන්ගේ ලිංගික වහල් ළමයි

“ඇෆ්ගනිස්ථානයේ දකුණු කොණක පොලිස් අණ දෙන නිලධාරියෙකු විසින් ලිංගික වහලෙකු ලෙස තබා ගත් නව යොවුන් වියේ පිරිමි ළමයෙකුගේ ඇස් උපකාරය සඳහා මොරගැසුවා” යනුවෙන් ප්‍රංශ පුවත්පත් ආයතනයේ අනුජ් චොප්රා ලිවීය. දැඩි අවධානයක් යොමු කළ විමර්ශණාත්මක ලිපියට අවශ්‍ය හැඟීම ලබා ගත් ආකාරය එයින් ගම්‍ය වෙයි.

ඇෆ්ගන් ළමා ලිංගික වහල්භාවය  “බාචා බාසි” නම් කලක සිට පැවතෙන සිරිතක්ව පැවති බව ඔහුට වටහා ගත හැකිවිය. මේ පිළිබඳව  පර්යේෂණ කිරීමට පටන් ගත් විට චොප්රා බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා බොහෝ දේ සොයා ගත්තේය. ඒ.එෆ්පී. සඳහා වූ ඔහුගේ අවසාන කතාවෙන් හෙළි වූයේ “දකුණු රුස්ගන් පළාතේ පොලිසිය විසින් ළමා ලිංගික වහලුන් රඳවා තබා ගැනීමේ පුළුල් පුරුද්දක් සහ තලේබාන් සංවිධානය  අපයෝජකයින් මරා දැමීම සඳහා ඔවුන්ව ට්‍රෝජන් අශ්වයන් ලෙස භාවිතා කරන්නේ කෙසේද යන්න” ඔහු සිය වාර්තාවෙන් විස්තර කළේය.

“රුස්ගන්හි හොඳින් සම්බන්ධ වූ මූලාශ්‍රයක් තුළින් මම මුලින්ම මෙම කථාව දැන ගත්තත්  මම එය විශ්වාස කළේ නැත,” “නමුත් මම විමර්ශණය ආරම්භ කළ විට, මූලාශ්‍ර කිහිපයකින්ම එම කතාව තහවුරු වෙන්න පටන් ගත්තා.”

 චොප්රා මෙසේ ලිවීය:

බලවත් තක්කඩි පොලිස් නිලධාරීන් විසින් බාචා බාසි සම්ප්‍රදාය බොහෝ දුරට  භාවිතා කරන හෙයින් ඉතා සංවේදී විෂය පිළිබඳව වාර්තා කිරීම ආරක්ෂක අවදානම් වලින් පිරී තිබුණි. මගේ පරීක්‍ෂණයට ඉඩ නොතැබීමට ප්‍රවේශම් වූ මම රහසිගතව මූලාශ්‍ර සම්මුඛ සාකච්ඡා කර කරුණු එකතු කරමින් රුස්ගන්හි වෙනත් කතන්දර පර්යේෂණ කිරීමේ මුවාවෙන් මාස දෙකක් නිහඬව සිටියෙමි. චොප්රා ලියයි.

ප්‍රසිද්ධ රහස් තුළත් නොදකින දේ බොහෝ ඇත

නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් වාර්තාකරු ඉයන් උර්බිනා මෙසේ ලිවීය: “සමහර විට විවෘත රහස් පවා විමර්ශණය කිරීමෙන් අලුත් යමක් දැන ගත හැකිය.

ලෝකයේ නැව් වල විශේෂයෙන් ධීවර යාත්‍රාවල වැඩ කිරීමට නාවිකයින් රවට්ටන ඊනියා ශ්‍රම ඒජන්සි ගැන සැලකිලිමත් වූ විවෘත රහස ඔහු පවසා තිබුණි.

 එක් පිලිපීන ජාතිකයෙකු වන එරිල් ඇන්ඩ්‍රේඩ්ගේ මරණයකත් සමඟ මම වංචනික ලෙස බඳවා ගැනීම් සහ සැක කටයුතු ලෙස මරණය සිදු කිරීම දෙස බැලීමෙන් මම පටන් ගත්තා. නමුත් මගේ විෂය පථය ඉතා ඉක්මනින් පුළුල් වුණා ” ඔහු තමන් විසින් ලියූ  (Reporter’s Notebook) පොතේ සටහන් කර තිබුණි.

“මම පිලිපීනයේ කුඩා ගම්මාන වටා සංචාරය කරන විට, පොලිස් විමර්ශකයින්, පළාත් නඩු පවරන්නන්, නාවිකයින්ගේ නීතිඥයින් සහ හිටපු ඩෙක්කාන්ඩ්වරු මට ජාවාරමේ හා ඒ ආශ්‍රිත හිංසනයේ බහුල රටාවන් ගැන පැවසුවා” යනුවෙන් උර්බිනා පැවසුවාය.

පොරොත්තු කාමරයක වාඩි වී සිටීම

 තොම්සන් රොයිටර් පදනමේ රෝලි ශ්‍රිවාස්තා සිහිපත් කරන්නේ මගේ ලොකුම ජයග්‍රහණය මට පෑදුණේ පොලිසියක ප්‍රධානියකු මුණ ගැසීම සඳහා පැය දෙකකට වැඩි  කාලයක් පොරොත්තු කාමරයකට වී බලා සිටියදී බවය.

අරාබි ගල්ෆ් රටවලට ඉන්දියානු තරුණියන් ජාවාරම් කිරීම පිළිබඳව ඇය සිය පරීක්ෂණ ආරම්භ කරමින් සිටියාය. ඇය පොලිසියේ වාඩි වී සිටියදී පොලිසිය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන විවාහ නියෝජිතයෙකු බවට පත් වූ පුද්ගලයෙකු සමඟ ඇය පැයක් පමණ කතා කළාය.

ඉන්පසුව, වින්දිතයින් සහ විපතට පත් වූවන්ට උදව් කළ අය සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡා කරමින් ශ්‍රිවාස්තා දිගටම ගවේෂණය කළේය. ගැටලුව සහ එහි මූලාරම්භය ගැන කථා කළ වින්දිතයින් ගැන මම සාකච්ඡා කරමින් සිටි සම්මුඛ පරීක්‍ෂණයෙන් මගේ නම සඳහන් වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ කාසි (මුස්ලිම් විවාහ සිදු කරන) අයෙකු ද මම සොයා බැලුවෙමි.

“මම දශකයකටත් වැඩි කාලයක් තිස්සේ මෙම කතාව දැන සිටියෙමි,” ඇය GIJN වෙත පැවසුවාය. “ඇත්ත වශයෙන්ම, හයිද්‍රාබාද් හි මෙම විවාහ වෙළඳපොලේ තරුණ ගැහැණු ළමයින්ගේ වෙළඳාම පිළිබඳ 1980 ගණන් වල හින්දි චිත්‍රපටයක් තිබුණි. මෙවර මම සොයාගත්තේ මෙම ජාවාරමේ පරිමාණය, දැවැන්ත ජාලය සහ ඊට සම්බන්ධ මුදල් ය. ඉවසීම සෑම විටම පාහේ හොඳ තොරතුරු ලබා දෙන බව ද ඉගෙන ගත්තා. ”

මෙම අනුවර්තනයේ මුල් ලිපිය විමර්ශණාත්මක වාර්තාකරණය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ජාලයේ සම්පත් මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යක්ෂ අත්දැකීම් ඇති කතුවරයකු සහ මාධ්‍යවේදියකු වන ටෝබි මැක්ඉන්ටොෂ්  (Toby McIntosh) විසින් රචනා කරන ලද්දකි.

මූලාශ්‍රය

This story was originally published by the Global Investigative Journalism Network (GIJN)

ஆட்கடத்தலை புலனாய்வு செய்தல்: சாதாரண பார்வையில் மறைந்திருக்கும் ஒரு தீமை

ஆசிரியர் குறிப்பு: GIJN ஆனது அடுத்து வரும்  சில மாதங்களுக்கு, திட்டமிடப்பட்டு மேற்கொள்ளப்படும்  குற்றங்களை புலனாய்வு செய்வதற்காக எம்மால் வெளியிடப்படவிருக்கும்  ஊடகவியலாளர்கள் வழிகாட்டியிலிருந்து தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட தொடர் கட்டுரைகளை வெளியிட உள்ளது.  இது நவம்பர் மாதம் முதல் வாரத்தில் ஆரம்பமாகும்  உலகளாவிய புலனாய்வு இதழியல் மாநாட்டில் முழுமையாக அறிமுகப்படுத்தப்படும். ஆட்கடத்தலைப் பற்றி விசாரணை செய்வதில்  விசேட கவனம் செலுத்தும் இந்தப் பகுதி, தாய்லாந்து கடல் உணவுத் தொழிலில் அடிமைத் தொழிலைப் பயன்படுத்துவதை அம்பலப்படுத்திய அசோசியேட்டட் பிரஸ் (Associated Press) ஊடகக்குழுவில் உறுப்பினராக இருந்தவரும்  இரண்டு முறை புலிட்சர் பரிசு பெற்ற பத்திரிகையாளருமான மார்த்தா மென்டோசாவால் (Martha Mendoza) எழுதப்பட்டது. ஆட்கடத்தலை மறைப்பதற்கான மேலதிக  உதவிக்குறிப்புகள் மற்றும் அது தொடர்பிலான கருவிகளில் ஆர்வமுள்ளவர்கள், மெண்டோசா பங்கேற்ற இந்த GIJN கந்துரையாடலை பார்க்கவும்.

ஆட்கடத்தல் என்பது உலகெங்கிலும் தொடர்ச்சியாக நடைபெற்று வரும் ஒரு  பரவலான குற்றமாக இருப்பதனால் ஊடகவியலாளர்கள் அதன் முக்கியத்துவம் மற்றும்  தாக்கம் கருதி  புலனாய்வு செய்வது அறிக்கையிடுவது மிக அவசியமான ஒரு விடயமாகும். பொதுவாக  நவீன அடிமைத்தனம் என்பது , நம் வெற்றுக்கண்களுக்குத் தெரியாது நமது சுற்றுப்புறத்தில் உள்ள ஒரு மசாஜ் பார்லரிலோ  அல்லது உள்ளூரில் உள்ள மீன்பிடித்துறைமுகத்தில் உள்ள  ஒரு மீன்பிடி படகில் மறைவாக நடைபெறும் ஒர் அநீதியாகும். ஆட்கடத்தலில் இரண்டு அடிப்படையான பிரிவுகள் உள்ளன: ஓன்று மொத்த ஆட்கடத்தல் நடவடிக்கைகளில் பாதிக்கும் மேலானதாக இருக்கும் பாலியல் சுரண்டல் மற்றயது தொழிலாளர் துஷ்பிரயோகமாகும். ஐக்கிய நாடுகள் சபையின் தரவுகளின்படி, எந்த ஒரு குறிப்பிட்ட நாளிலும், சுமார் 40 மில்லியன் பேர் நவீன அடிமைத்தனத்தினால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளனர். இவர்களில் பெரும்பாலானோர் பெண்களாக இருப்பதுடன் இவர்களில்  ஆண்கள் மற்றும் குழந்தைகளும் உள்ளடங்குகின்றனர். சர்வதேச தொழிலாளர் அமைப்பின் (International Labour Organization) அறிக்கையின்படி, குற்றவாளிகள், கடத்தல்காரர்கள் மற்றும் அடிமை எஜமானர்கள் என்று அழைக்கப்படுபவர்கள், கூட்டாக ஆண்டுக்கு 150 பில்லியன் டொலர் லாபத்தை சட்டவிரோதமாக பெறுகிறார்கள்.

ஆட்கடத்தலை புலனாய்வு செய்வதென்பது சவால்கள் நிரம்பியதாக இருக்கலாம். இதனால்  ஊடகவியலாளர்களிடம் பேசுவது  தொடர்பில் பாதிக்கப்பட்டவர்கள் பெரும் ஆபத்தை எதிர்கொள்கின்றனர். மிகவும் அதிர்ச்சியில் உறைந்துள்ள அவர்களை தம் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருக்கும் கடத்தல்காரர்கள், ஊடகவியலாளர்கள் உட்பட எவரிடமும்  உதவிகோரக்கூடாது என்று கடுமையாக எச்சரித்துள்ளனர். பாதிக்கப்பட்டவர்கள் ஊடகவியலாளர்களிடம் பேசும்போது தம் உயிரை பணயம் வைத்தே பேசுகிறார்கள் என்பதை கவனத்தில்கொண்டு, இவ்வாறான அறிக்கையிடல்களில் மிகுந்த அவதானத்துடன் செயற்படுவது அவசியமாகும். இக்கடத்தல்களில் ஈடுபடும் குற்றவாளிகள் மற்ற மனிதர்களை சுரண்ட தயாராக இருப்பதுடன் அவர்கள் இரக்கமற்றவர்களாகவும், தங்கள் சொந்த நலன்களை மட்டும் பாதுகாக்கபடுவதையே  விரும்புவார்கள்.

யாருடன் பேச வேண்டும்

இவற்றினைக் கருத்தில் கொண்டு, ஆட்கடத்தலை புலானய்வு செய்ய  ஊடகவியலாளர்களுக்கு  உதவும் பொருட்டு  நவீன கால அடிமைத்தனத்தை முடிவுக்குக் கொண்டுவரும் நோக்கில் இயங்கும் அரச சார்பற்ற  நிறுவனங்கள் (NGOக்கள்) தொடக்கம் சில சிறந்த வளங்கள் உள்ளன. இடம்பெயர்வுக்கான சர்வதேச அமைப்பு-(International Organization for Migration), மைண்டேரூ (வாக் ஃப்ரீ) அறக்கட்டளை-(Minderoo (Walk Free) Foundation), போலரிஸ் திட்டம் –( Polaris Project )மற்றும் கத்தோலிக்க அறக்கட்டளைகள் (Catholic Charities) போன்ற உலகளாவிய நிறுவனங்கள், குறிப்பிட்ட பிராந்தியங்களில் உள்ள சிக்கல்களைப் பற்றிய சிறந்த கண்ணோட்டத்தை வழங்கக்கூடிய உள்நாட்டு பிரதிநிதிகளைக் கொண்டுள்ளன.

சர்வதேச நீதித் தூதுக்குழு –International Justice Mission போன்ற சில நிறுவனங்கள், குற்றவாளிகளை அடையாளம் கண்டு, கைது செய்து வழக்குத் தொடரவும் சட்ட அமலாக்க பிரிவினருடன்  நெருக்கமாக பணியாற்றுகின்றனர். இஸ்ஸாரா இன்ஸ்டிட்யூட்- Issara Institute  போன்ற நிறுவனங்கள், புலம்பெயர்ந்த சமூகக் குழுக்கள் மற்றும் வணிக  நிறுவனங்கள் தணிக்கை பரிசோதனைகளை நடத்துவதற்கும் தொழிலாளர்களுக்கு குரல் கொடுப்பதற்கும் பணியாற்றுகின்றன. நவீன அடிமைத்தனம் தொடர்வதற்கு சாதகமாக இருக்கும் நிலைமைகளை மாற்றுவதை நோக்கமாகக் கொண்ட ‘அடிமைகளை விடுவித்தல் –Free the Slaves’ போன்ற குழுக்கள் உள்ளன. பல தன்னார்வ தொண்டு நிறுவனங்கள் நம்பிக்கை அடிப்படையிலானவையாக இருப்பதுடன் அவற்றில் சில அரசாங்கத்தால் நடத்தப்படுகின்றன. மேலும் சில நிறுவனங்கள்  குறிப்பிட்ட  தலைப்பு அல்லது நாடு சார்ந்தவையாக உள்ளன.

ஆட்கடத்தலை புலனாய்வு செய்வதற்கான முதல் படி, குறைந்தது ஒரு டசின் வரையான அரசுசாரா நிறுவனங்களுடன் தொடர்புகளை பேணுதல் ஆகும்.

ஊடகவியலாளர்கள் அடிமைப்படுத்தப்பட்டு  உயிர் பிழைத்தவர்களுக்கு தங்களை முதலில் அறிமுகம் செய்து கொள்ளலாம். ஆட்கடத்தல் தொடர்பாக முன்னர் நடைபெற்ற   வழக்குகளை சுட்டிக்காட்டுவதொடு மட்டுமின்றி, ஊடகவியலாளர்கள்  இவ்வாறான சந்திப்புக்கள் மூலம் ஆட்கடத்தல் நடைபெறக்கூடிய குறிப்பிட்ட பகுதிகளை அடையாளம் கண்டு கொள்ளகூடியதாகவும் இருக்கலாம்.

உதாரணமாக, மலேசியாவில் உள்ள ரப்பர் கையுறை தொழிற்சாலைகளில் பல ஆண்டுகளாக பணிபுரிவதற்கு புலம்பெயர்ந்த தொழிலாளர்கள் சட்டவிரோத ஆட்சேர்ப்புக் கட்டணம் செலுத்த நிர்ப்பந்திக்கப்படுவது போன்ற தொழிலாளர் துஷ்பிரயோகங்கள் சுட்டிக்காட்டப்பட்டுள்ளன.

துபாய் மற்றும் அபுதாபி போன்ற மத்திய கிழக்கு நாடுகளில்  பல தலைமுறைகளாக  பாலியல் வியாபாரம் செழித்து வளர்ந்து வந்துள்ளது.  வெளிநாட்டுப் பெண்கள் வீட்டு வேலைகென நாட்டிற்கு அழைத்து வரப்பட்டு பாலியல் தொழிலில் ஈடுபட நிர்பந்திக்கப்பட்டுள்ளனர். வணிகரீதியலான மீன்பிடித்தலில் இடம்பெறும் அடிமைத்தனம் நன்கு ஆவணப்படுத்தப்பட்டுள்ளது. பணியின் நிமித்தமாக நடுக்கடலில் தொழிலுக்கென கொண்டு செல்லப்படும் இவர்கள், போதிய மேற்பார்வையின்றி, புலம்பெயர்ந்த தொழிலாளர்களாக  தொடர்ந்து சிறைபிடிக்கப்பட்டு துஷ்பிரயோகத்திற்கும் ஆளாக நேரிடுகிறது.

மனித ஆதாரங்களுக்கு அப்பால், பல்வேறு  அரசாங்கங்களும் ஐக்கிய நாடுகள் சபையும் ஒவ்வொரு  ஆண்டும் குறிப்பிட்ட காலப்பகுதியில், புலத்தில் நடைபெறும் நவீன கால அடிமைத்தனம் பற்றிய விடயங்களைக்கொண்ட  ஆண்டறிக்கைகளை  வெளியிடுகின்றன. போதைப்பொருள் மற்றும் குற்றசெயல்கள் தொடர்பான ஐக்கிய நாடுகள் அலுவலகத்தின் (UN Office on Drugs and Crime) ஆட்கடத்தல் குறித்த உலகளாவிய குற்றஅறிக்கை (Global Report on Trafficking in Persons), அமெரிக்க வெளியுறவுத் துறை திணைக்களத்தின் (US State Department) ஆள் கடத்தல் தொடர்பான அறிக்கை (Trafficking in Persons Report) மற்றும் மனிதக் கடத்தலுக்கு எதிராக (Together Against Trafficking in Human Beings) ஐரோப்பிய ஒன்றியத்தின் அறிக்கை  (European Union) போன்றவை அவற்றில் சிலவாகும். அமெரிக்க தொழிலாளர் திணைக்களமானது (US Department of Labor), குழந்தைத் தொழிலாளர் அல்லது கட்டாயத் தொழிலாளர்களால் உற்பத்தி செய்யப்படும் 155 சந்தேகத்திற்கிடமான பொருட்களின் வருடாந்திரப் பட்டியலையும் வெளியிடுகிறது. கம்போடியாவிலிருந்து வரும் ஜவுளிகள், இந்தியாவில் தயாரிக்கப்படும் காற்பந்துகள் மற்றும் உக்ரைனிலிருந்து  பெறப்படும் நிலக்கரி போன்றவை விநியோகச் சங்கிலியில் உள்ள முறைகேடு காரணமாக இப்பட்டியலில் சேர்க்கப்பட்டுள்ளன.

ஆட்கடத்தலை புலனாய்வு செய்யும் ஊடகவியலாளர்கள் பொறுப்புக்கூறல் தொடர்பில் சிரத்தையுடன் இருப்பதற்கான காரணம், அவர்கள் பணம் மற்றும் விநியோகச் சங்கிலிகளைப் பின்தொடர  வேண்டியிருப்பதாகும். இதற்கு நேரடியான கண்காணிப்பே சிறந்த வழியாகும். இயலுமாக இருந்தால் அட்டவணைகள், லேபிள்கள் மற்றும் பிராண்டுகளைப் பார்ப்பதுடன், தயாரிப்புகளையும் அது தொடர்பில் பாதிக்கப்பட்டவர்களையும் பின்தொடர்ந்து இவ்வாறான துஷ்பிரயோகங்கள் மூலம் இலாபமடைய முயற்சிப்பவர்களை அடையாளம் காண முயலுங்கள்.  ஊடகவியலாளர்கள்  தொழிலாளர் விநியோகச் சங்கிலிகள் தொடர்பான விபரங்களை பெறுவதற்காக குறிப்பிட்ட தொழிற்சாலைகளில் இருந்து மற்றொரு நாட்டிற்கு ஏற்றுமதி செய்வது தொடர்பான தகவல்களை கண்காணிக்க வர்த்தகத் தரவு உதவியாக உள்ளது.

பணத்தைப் பின்தொடர்வதற்கான மற்றொரு சிறந்த ஆதாரம் தனியார் பெருநிறுவனங்களின்  பதிவுகள் ஆகும். இது வருடாந்திர வரவு-செலவு கணக்குகள், வணிக கூட்டாளர்கள் மற்றும் நிறுவனத்தின் தொழில்சார் உறவுகளைக் காட்டுகிறது. நீதிமன்றம் தொடர்பிலான பதிவுகள் உதவிகரமாக இருக்கும் அதேவேளை, ஆட்கடத்தலுக்காக கைது செய்யப்பட்டவர்கள் மற்றும் பிற நிறுவனங்களுடனான அவர்களின் தொடர்புகள் பற்றிய விவரங்களையும் அறிந்துகொள்ள முடியும்.

சில ஆய்வுகள்

தி கார்டியன்: வட கொரிய அடிமைத் தொழிலாளிகளைக்கொண்டு ரகசியமாக உற்பத்தி செய்யப்படும் PPE அங்கிகளை பிரிட்டன் கொள்வனவு செய்திருந்தது.

படம் : Screenshot

COVID-19 கொள்ளைநோய் தொற்று உலகம் முழுவதும் பரவியதால், மருத்துவ முகமூடிகள், கையுறைகள், ஸ்வாப்கள் (sawps) மற்றும் பாதுகாப்பு அங்கிகளுக்கான (gowns) தேவை அதிகரித்ததுடன் இப்பொருட்கள் பெருமளவில் உற்பத்திசெய்யப்படும் சீனாவில் உள்ள பெரும் தொழிற்சாலைகள் பாரிய நெருக்கடிக்குள்ளாயிருந்தன. நவம்பர், 2020 இல், த கார்டியன் (the Guardian) இதழ் வெளியிட்ட  ஒரு விசேட புலானய்வு அறிக்கையிடலின் பிரகாரம்,  பிரிட்டன் அரசு சீனாவில் வட கொரிய தொழிலாளிகளை ரகசியமாகவும்  வலுக்கட்டாயமாக பணியிலமர்த்தி வேலைவாங்கும்  நிறுவனங்களிடமிருந்து தனிப்பட்ட சுகாதார பாதுகாப்பு உபகரணங்களை (Personal protective equipment) வாங்குவது அம்பலமாகியது.

மூன்று மாத காலம் தொடர்ந்த இந்த புலனாய்வு அறிக்கையிடலில், அடிமைப்படுத்தப்பட்டவர்களில் பெரும்பாலான பெண்கள், தொழிற்சாலையை விட்டு வெளியேற அனுமதிக்கப்படாமல்  தொடர்ந்து கண்காணிப்பில் வைக்கப்பட்டு, ஒரு நாளைக்கு சுமார் 18 மணி நேரம் வரை வேலையில் ஈடுபடும் வகையில் நிர்ப்பந்திக்கப்பட்டுள்ளனர். வட கொரிய அரசாங்கமானது தனது குடிமக்களை வெளிநாட்டு வேலைகளுக்கு அனுப்புவதும், பின்னர் அவர்களின் சம்பளத்தை நேரடியாக வசூலிப்பதும் வழக்கமாக உள்ளது. இதனை ஒரு குற்றமாக ஐ.நாவும் அமெரிக்காவும் அறிவித்துள்ளன. இதற்குப் பதிலளிக்கும் விதமாக, பிரிட்டன் அரசாங்கம், அரசுக்களுக்கிடையிலான ஒப்பந்தங்களைப் பற்றி இனி வரும் காலங்களில் மிகவும் வெளிப்படைத்தன்மையுடன் இருப்பதாக உறுதியளித்ததுடன் இந்த விநியோகச் சங்கிலிகளில் நடைபெறும் தொழிலாளர் துஷ்பிரயோகங்களை வன்மையாக கண்டிப்பதுடன்  அதை முடிவுக்குக் கொண்டுவர முயற்சிப்பதாகக் கூறியது.

CNN: சிக்கலான நீர்நிலைகள்: சிறுவர் அடிமைத்தன வியாபாரம்

படம் : ஆவணப்படத்திலிருந்து எடுக்கப்பட்ட காட்சி

குழந்தைகள் சுமார் 250 அமெரிக்க டாலர்களுக்கு வாங்கப்படுகிறார்கள். மீன்பிடி வலைகளின் சிக்கல்களை அவிழ்த்துக்கொண்டே தங்கள் நாட்களைக் கழிக்கின்றனர். மேலும் அவர்கள் ஒருபோதும் ஊதியம் பெறுவதில்லை.  2019 பெப்ரவரி இல், CNN தொலைக்காட்சியின் ஒரு அறிக்கை, உள்ளூர் செய்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் செயற்பாட்டாளர்கள் பல ஆண்டுகளாக சொல்லிக்கொண்டிருக்கின்றன என்பதை அம்பலப்படுத்தியது: அதாவது கானாவின் வோல்டா (Volta) ஏரியில் சுமார் 20,000 ஆபிரிக்க குழந்தைகள் அடிமைகளாக உள்ளனர் என்பதாகும். அங்கு பெற்றோர் தங்களின் பிள்ளைகளை ஒன்றில் மீனவர்களுக்கு விற்கிறார்கள் அல்லது ஒரு மாட்டுக்காக பண்டமாற்று முறையில் மாற்றிக்கொண்டுள்ளனர். சிறுவர்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டிருக்கும் வேலையானது நம்பமுடியாத ஆபத்தினை கொண்டது. இதனை வெளியுலகிற்கு அம்பலபடுத்துவதற்காக, CNN ஊடகவியலாளர்கள் குழு உள்ளூரில்  முன்பு அடிமைப்படுத்தப்பட்ட குழந்தைகளை மீட்டு, அடைக்கலம் கொடுத்து, கல்வி கற்பித்து வரும் சட்டத்தரணி ஒருவருடன் பணிபுரிந்தனர்.  

பார்வையாளர்களை நெகிழ வைக்கும் வகையில் தயாரிக்கப்பட்ட, CNN அறிக்கையானது சிறுவர் தொழிலாளிகள்  வேலை செய்யும் போது அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து, அவர்களது குடும்பத்தினர், கட்டாயமாக சிறைபிடிக்கப்பட்டவர்கள் மற்றும் இதிலிருந்து மீட்கப்பட்டவர்கள்ஆகியோரின்  பேட்டிகளை உள்ளடக்கியது. இதன் தொடர்ச்சி, Joy News நிறுவனத்திற்காக 2017 தயாரிக்கப்பட்ட Slaves of the Volta என்னும் முன்பு அடிமையாக்கப்பட்ட சிறுவர் தொழிலாளிகளின் கதைகளையும் அவர்களின் வாழ்க்கை இதனால் எவ்வாறு பாதிக்கப்பட்டது என்பதையும் கூரும் வகையில்  ஓர் ஆவணப்படமாக உருவாக்கம் பெற்றது.

Associated Press: அடிமைகளிடமிருந்து கடலுணவு

படம்:Screenshot

அசோசியேட்டட் பிரஸ் (Associated Press) ஊடகவியலாளர்கள்  18 மாதங்களாக நடத்திய புலனாய்வு விசாரணைகளின் பலனாக  கூண்டுகளில் அடைக்கப்பட்டிருந்த மனிதர்களைக் கண்டறிந்ததுடன் அம்மனிதர்களால் பிடிக்கப்பட்டு, பதப்படுத்திய கடலுணவு வகைகள் மற்றும் செல்லப்பிராணிகளுக்கான உணவுகள் அமெரிக்காவின் பல்வேறு பல்பொருள் அங்காடிகளுக்கு விநியோகிக்கபடுவதையும் கண்டுபிடித்தனர். இந்த அறிக்கையிடலுக்காக 2016 ஆம் ஆண்டு பொது சேவைக்கான புலிட்சர் பரிசு (2016 Pulitzer Prize for Public Service ) வழங்கப்பட்டதுடன் அது  முக்கியமாக, 2,000 க்கும் மேற்பட்ட அடிமைத் தொழிலாளிகளின் விடுதலைக்கும் வழிவகுத்தது. மேலும் இது தொடர்பில்  வழக்குகள், நிதி பறிமுதல்கள் நடைபெற்றதுடன்  தொழிலாளர் விநியோகச் சங்கிலிகளை மேம்படுத்துவதற்கான தொழில்துறை அளவிலான அர்ப்பணிப்பும் காணப்பட்டது. தாய்லாந்து கடலுணவுத்துறையில் புலம்பெயர்ந்த மீனவர்கள் அடிமைப்படுத்தப்படுவதை விவரிக்கும் கதைகளைச் சொல்லும் தொடர் கட்டுரைகளுக்குப் பிறகுதான்  விசாரணை மேற்கொள்ளப்பட்டது. ஆரம்பத்தில் அவர்களின் கதைகள் கவலையளிப்பதாக இருந்தாலும், அவை அவ்வளவு பெரிய தாக்கத்தை ஏற்படுத்தவில்லை.  AP புலனாய்வு அறிக்கையிடலானது, தற்போது அடிமைப்படுத்தப்பட்டவர்களை அடையாளம் கண்டதுடன், அடிமை எஜமானர்களையும், அவர்களுடன் வியாபாரம் செய்பவர்களையும் பொறுப்புக்கூற வைத்துள்ளது.  பொருளாதாரத் தடைகள் மற்றும் அதனுடன் தொடர்புடைய விசாரணைகளைத்  தூண்டும் வகையில், உலகெங்கிலும் உள்ள தொழிலாளர் துஷ்பிரயோகங்களை  அம்பலப்படுத்திய டசின் கணக்கான விநியோகச் சங்கிலி புலனாய்வு அறிக்கையிடல்களில் APயின் இவ்வறிக்கை முதன்மையானது.

உதவிக்குறிப்புகளும் கருவிகளும்

இந்த விடயம் தொடர்பில் மேலும் ஆராய விரும்பும் செய்தியாளர்களுக்கு:

  1. பாலியல் அல்லது உழைப்புச் சுரண்டலில் இருந்து தப்பியவர்களைப் பற்றி அறிக்கையிட  முன் அதிர்ச்சி தொடர்பில் நெகிழ்வுடன்  நேர்காணல் பற்றி அறிந்து கொள்க. இது தொடர்பில் Dart Center for Journalism and Trauma பல வளங்களைக் கொண்டுள்ளது போல் உலகளாவிய புலனாய்வுஊடகவியல் வலையமைப்பும் (Global Investigative Journalism Network)  சில வளங்களைக் கொண்டுள்ளது. செய்தி ஆதாரங்களை எவ்வாறு சிறந்த முறையில் கையாள்வது மற்றும் பாதுகாப்பது என்பது பற்றி அரசு-சாரா நிறுவனங்களிடம் (NGO) கேட்கலாம்.
  • வர்த்தகத் தரவுத் திரட்டிகளான Panjiva மற்றும் Importgenius இறக்குமதி-ஏற்றுமதி பதிவுகள் தொடர்பான தகவல்களை வழங்குகின்றன.  இது ஒரு பொருள் ஏற்றுமதி செய்யப்படும் தொழிற்சாலையில் இருந்து மற்றொரு நாட்டில் வாங்குபவர் வரை கண்காணிக்க பத்திரிகையாளர்களை அனுமதிக்கிறது. இதில்  ஒரு குறிப்பிட்ட தொழிற்சாலையில் தயாரிக்கப்பட்ட பொருட்களின் பிராண்டுகளையும் சேர்க்கலாம்.
  • OpenCorporates என்பது 130 சட்டவாட்சி எல்லைகளிருந்து சுமார் 190 மில்லியன் நிறுவனங்களைக் கொண்ட உலகின் மிகப்பெரிய திறந்தவெளி தரவுத்தளமாகும். இதற்கு நிறைய தகவல்களை தோண்டி எடுக்க வேண்டும், ஆனால் ஊடகவியலாளர்கள்  கார்ப்பரேட் நிறுவன அதிகாரிகள், வருடாந்திர அறிக்கைகள், அமைப்பு தொடர்பான கட்டுரைகள் மற்றும் பலவற்றை இதன் மூலம் கண்காணிக்க முடிவதுடன் ஒரு நிறுவனத்திலிருந்து அடுத்த நிறுவனத்திற்கிடையில் தொடர்புபட்ட நபர்களையும் பணக்கொடுக்கல் வாங்கல் தகவல்களையும் கண்டுபிடிக்க முடியும்.
  • GIJN போன்ற ஊடக வலையமைப்புக்களை பயன்படுத்துவதோடு  ஒரு தலைப்பில் புலனாய்வு செய்வதற்காக கூட்டுப்பணியாளர்களைக் கண்டறிய Journalism Fund சமீபத்தில் அறிவித்தது போன்ற தளங்களை பயன்படுத்திக்கொள்ளலாம். ஆட்கடத்தலை மறைப்பது என்பது நம்பமுடியாத அளவிற்கு கடினமானது, ஆனால் இவ்வாறான சம்பவங்கள் நடைபெறும் நாடுகளில் உள்ள பத்திரிகையாளர்களுடன் இணைந்து பணிபுரிவது இவ்வேலையை மேலும்  சாத்தியமாக்குகிறது.
  • சமூக நெறிமுறைகளை மறுபரிசீலனை செய்யுங்கள்: சில நேரங்களில் ஒரு பொதுவான நடைமுறை உண்மையில் நவீன அடிமைத்தனமாகக்கூட இருக்கலாம். எடுத்துக்காட்டாக, மத்திய கிழக்கில் உள்ள கஃபாலா(kafala) அல்லது ஸ்பான்சர்ஷிப் என்னும் நடைமுறையின் பிரகாரம் தற்காலிக வேலைகளுக்காக அங்கு அனுப்பப்படும் ஆசியத் தொழிலாளர்கள் நாளடைவில் கடன் காரணமாக கொத்தடிமைகளாக மாற்றப்படுகின்றனர்.   ஹைட்டியில் உள்ள ரெஸ்டாவேக் எனப்படும்  குழந்தைகள்(restavek children) வீட்டு வேலையாட்களாக வேலை செய்ய தமது பெற்றோரால் அனுப்பப்பட்டு அடிமைகளாக்கப்பட்டுள்ளனர்.  AP ஊடக குழாமின் புலனாய்வின் பிரகாரம், அமெரிக்காவின் ஹவாய் தீவுகளில் மீன்பிடித்துறையில் அமெரிக்க தொழிலாளர் சட்டங்களில் இருந்து எந்த பாதுகாப்பும் இல்லாமல் வெளிநாட்டு தொழிலாளர்கள் படகுகளில் வேலை செய்ய அனுமதிக்கின்ற ஒரு விசா திட்டம் அடையாளம் காணப்பட்டுள்ளது.

கவனமாக இருங்கள்

புலனாய்வுப் ஊடகவியலாளர்கள் குரலற்றவர்களுக்கு குரல் கொடுப்பதற்கும், அதிகாரத்தில் இருப்பவர்களை பொறுப்புக் கூற வைப்பதற்கும் அர்ப்பணிப்புடன் செயற்படுகிறார்கள். ஆட்கடத்தலை விசாரிப்பதும் அம்பலப்படுத்துவதும் இவ்விரண்டு பணியையும் நிறைவேற்றுகிறது. உண்மையில், ஒரு தனிநபரின் மோசமான நிலைமையில்  இதுபோன்ற உடனடியான, நேர்மறையான தாக்கங்களை கொண்டு வரக்கூடியதும், சுரண்டல் வணிக நடைமுறையில் நீண்டகால மாற்றங்களையும் கொண்டு வரக்கூடியதுமான  சில அம்சங்கள்  புலனாய்வு அறிக்கையிடலில் உள்ளன.

எனவே, கவனமாக இருங்கள், தொடர்ந்து விடாமுயற்சியுடன் இருங்கள். பாதிக்கப்பட்டவர்களின் பாதுகாப்பை எப்போதும் மனதில் இருத்திக்கொள்ளுங்கள். 2016இல், AP இல் உள்ள என்னுடைய சக ஊழியர்கள் ‘Seafood From Slaves’ புலனாய்வு அறிக்கையிடலின் விளைவாக விடுவிக்கப்பட்ட நபர்களை நேர்காணல் செய்தனர். அவர்களில் சிலர் அதிர்ச்சி மற்றும் இரவுகளில் பயங்கர அனுபவங்களைச் சந்தித்தனர், சிலர் அவமானத்துடன் போராடியதோடு மீண்டும் தவறான துஷ்பிரயோக  சூழ்நிலைகளுக்குத் திரும்பினர், ஆனால் மற்றவர்கள் சீரான ஓரு  வேலையைக் பெற்றுக்கொண்டு புதிய தொழில் முனைப்புக்களுடன் தம் குடும்ப வாழ்க்கையை  தொடங்குவதோடு மட்டுமின்றி தங்கள் கடத்தல்காரர்களை சிறைக்கும் அனுப்பினர். அவர்களில் பலர் காலப்போக்கில் தங்களின் வலிகள் குறைந்துவிட்டதாகவும், தங்களின் சுதந்திரத்திற்கு நன்றியுள்ளவர்களாக இருப்பதாகவும் கூறினர். “அவர்கள் தம் வீட்டில், சுதந்திர மனிதர்களாக வாழ்வதற்கு நன்றியுடையவர்களாக இருக்கிறார்கள்” என்று AP தெரிவித்துள்ளது. “அவர்கள் இனி அடிமைகள் அல்ல.”

மேலதிக வளங்கள்            

GIJN Video: Exposing Human Trafficking with Martha Mendoza

GIJN Resource Center: Human Trafficking, Best Practices for Reporters

How They Did It: Investigating the Trafficking of Girls from Nepal to the Gulf

மார்த்தா மெண்டோசா (Martha Mendoza) புலிட்சர் பரிசு பெற்ற அசோசியேட்டட் பிரஸ் (Associated Press) நிருபர் ஆவார். அவர் தற்போது கலிபோர்னியாவில் உள்ள சிலிக்கான் பள்ளத்தாக்கிலிருந்து முக்கிய செய்திகள், நிறுவன மற்றும் புலனாய்வுக் கதைகளை எழுதுகிறார். 2015 இல் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் மீன்பிடித் தொழிலில் கட்டாய உழைப்பை அம்பலப்படுத்திய குழாமில் ஒர் உறுப்பினராக இருந்தார். இந்த புலனாய்வு அறிக்கையிடல் சுமார் 2,000 அடிமைத்தொழிலாளிகளை  விடுவிக்க உதவியது.

மூலம்

This story was originally published by the Global Investigative Journalism Network (GIJN)

GIJC21 gets underway

0

The 12th Global Investigative Journalism Conference (GIJC21) will commence today and run throughout the week offering sessions designed to support today’s muckraker.

Every two years since 2001, the world’s investigative journalism community has joined together in a different city, and the results have been extraordinary. The GIJCs are giant training conferences, with practical panels and workshops on the latest investigative techniques, data analysis, cross-border collaboration, networking, and more by the best journalists in the field.

GIJN conferences have trained over 8,000 journalists and helped lead to the founding of investigative teams, nonprofit newsrooms, and headline-making stories around the world. Already, more than a thousand journalists from 117 countries have registered for #GIJC21.

The 12th Global Investigative Journalism Conference is brought to you by the Global Investigative Journalism Network and the Judith Neilson Institute for Journalism and Ideas.

The Global Investigative Journalism Conference is the world’s largest international gathering of investigative reporters. The conferences are held every two years. Since the first gathering in Copenhagen in 2001, they have brought together more than 8,000 journalists from 130 countries. Later conferences were held in Copenhagen (2003), Amsterdam (2005), Toronto (2007), Lillehammer (2008), Geneva (2010), Kyiv (2011), and Rio de Janeiro (2013). Rio was the 8th GIJC, and the first in the southern hemisphere, and was followed by a return to Lillehammer (2015) and then our first GIJC in Africa, Johannesburg (2017), followed by Hamburg (2019). In 2021, the GIJC will be held in the Asia Pacific region for the first time, in Sydney.

The conferences are widely credited with playing a key role in the rapid global expansion of investigative reporting over the past decade. By focusing on skills and training, they have helped spread state-of-the-art investigative reporting, data journalism, and cross-border collaboration around the world. Attendees have returned home to run groundbreaking projects into corruption and abuse of power, launch investigative teams and nonprofit centers, and spread investigative reporting to where it is needed most.

Each GIJC is hosted by a member organization of the Global Investigative Journalism Network, which oversees and co-sponsors the conference. Producing the event requires intense planning, fund-raising, and operational skills.
GIJN also co-hosts an Asian regional conference, Uncovering Asia, which was held in Manila, Philippines (2014) and Kathmandu, Nepal (2016) and Seoul, South Korea (2018). The Asian conference in Kuala Lumpur, Malaysia (2020) was cancelled due to the coronavirus pandemic.

More details: https://gijn.org/global-conference-2/

ජංගම දුරකථනයේ මාධ්‍යකරණය හෙවත් මෝජෝ (MOJO) ගැන ඉගෙන ගන්න

පවතින කොවිඩ් -19  වසංගතය අතරතුර මාධ්‍යකරණය  නව අවදානම් කිහිපයක් මතු කරයි. එවැනි අවදානම් අවම කරගෙන ජංගම දුරකථන ජනමාධ්‍යකරණය කිරීමේදී අවශය වන සම්පත් පිළිබඳව මෙහි දක්වෙයි.    බීබීසී මාධ්‍ය පුහුණු ඇකඩමියේ ජංගම දුරකථන මාධ්‍යකරණය පිළිබඳව පුහුණුකරුවකු වන  මාර්ක් සෙට්ල්  කොරෝනා වෛරසය ජංලම දුරකථන මාධ්‍යකරණයට ඇති කරන බලපෑම  Coronavirus’ impact on mobile journalism  ලිපිය සකස් කළේය . ජංගම පුවත්පත් කලාවට කොරෝනා වයිරසයේ බලපෑම ගැන මෙහි පුළුල් ව කතා කරයි.

ජංගම ජනමාධ්‍යකරණය පිළිබඳව  පුහුණුකරුවකු මෙන්ම  සහ ඉතාලියේ RAI හි විශේෂ වාර්තාකරුකු වන නිකෝ පිරෝ   කොරෝනා වෛරසය හේතුවෙන්  රටක් අගුලු දැමූ (ලොක් ඩවුන් කළ පසුබිමක)  ක්ෂේත්‍ර වාර්තාකරණය සඳහා හොඳම භාවිතාවන් ඉතාලියෙන් පාඩම්  –  Lessons from Italy: best practices for field reporting during the coronavirus lockdown   නමින්  වාර්තාවක් සකස් කර ඇත.

ජංගම ජනමාධ්‍යකරණය පිළිබඳව පැවැති  අභියෝගතා තරගයේ  අවසන් තරඟකරුවන් හය දෙනාගෙන් මෝජෝ කථා.( Mojo stories from six finalists in the Mobile Journalism Challenge)   ඔබට ඇසුරු කර ගත හැකි තවත් වාර්තාවකි. ලෙබනනය පදනම් කරගත් නස්රීන් අජාබ් තොම්සන් පදනමේ ජංගම ජනමාධ්‍ය අභියෝගය ජයග්‍රහණය කළේය.

(Remote video interviews: All you need to know) දුරස්ථ වීඩියෝ සම්මුඛ සාකච්ඡා: ඔබ දැනගත යුතු සියල්ල, , “වාර්තාකරුවන් සහ ඔවුන්ගේ විෂයයන් අතර දුරස්ථ සම්මුඛ සාකච්ඡා සඳහා පහසුකම් සැලසීම සහ අල්ලා ගැනීම සඳහා සරල, මිල අඩු තාක්‍ෂණික ක්‍රම කිහිපයක්” ඇලන් හබර්චක් විසින් ආවරණය කරනු ලබයි.

MOJO Workin (මොජෝ වර්කින් ) අත්වැල

ජංගම උපාංග උපයෝගී කරගනිමින් කතන්දර නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ  විමර්ශණාත්මක ජනමාධ්‍යකරණය පිළිබඳ ගෝලීය ජාලය (Global Investigative Journalism Network) තීරුවකි.

අපේ විශේෂඥයා වන්නේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ වෙසෙන ජනමාධ්‍යවේදියෙකු සහ වසර 30 කට වැඩි පළපුරුද්දක් ඇති රූපවාහිනී, ලේඛකයෙකු, අධ්‍යක්ෂක සහ විධායක නිෂ්පාදකවරයෙකු වන සම්මානලාභී අයිවෝ බුරුම් ය. බුරුම් විමර්ශණාත්මක මාධ්‍යකරණය පිළිබඳ ගෝලීය ජාලයේ  සම්මන්ත්‍රණ වල නිතිපතා කථිකයෙකු වී ඇති අතර  SmartMojo  ස්මාර්ට් මොජෝ නම් වෙබ් අඩවියක් පවත්වාගෙන යයි.

ඔබේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයේ වඩා හොඳ ඡායාරූප ලබා ගන්නේ කෙසේද (How to Take Better Images on Your Smartphoneයන්න සාමාන්‍ය iPhone කැමරාවේ විශේෂාංග දෙස 2021 දී බුරුම්ගේ සමීප ලෙස බලා ඇත..

GIJN හි 2019 සම්මන්ත්‍රණයේදී, බුරුම් ඉදිරිපත් කළේ    MOJO Unpacked – the 20 Most Asked Questions. MOJO වඩාත්ම ඇසෙන ලබන ප්‍රශ්න 20 කට පිළිතුරු දෙන ලේඛනයකි.

මෙහි එකතු කරන ලද බුරුම්ගේ තීරු සහ ඉඟි පත්‍ර GIJN නිතරම ප්‍රකාශයට පත් කරයි. එහිදී ජංගම මාධ්‍යකරණයක් සදහා සුදුසු ජංගම දුරකථනයක් තෝරා ගැනීම, ජංගම දුරකථන ආධාරයෙන් මාධ්‍යයට ගැලපෙන දේ නිෂ්පාදනය කිරීම සහ සංවර්ධනය කිරීම පිළිබඳව ඔහු විසින් සවිස්තරව දක්වානු ලැබ ඇති පහත ලේඛන පරිශීලනය මේ පිළිබඳව උනන්දු වන මාධ්‍යවේදීන්ට අතිශයින් වැදගත්ය.  කරුණක් නම් ඔහුගේ පහත ඇති “අත්‍යවශ්‍ය මෙවලම්” ය.

Mojo Workin’: Choosing Your New Mojo Smartphone (Feb 11, 2019)

Mojo Workin’: Developing And Producing on a Smart Phone (Part 1)

MoJo Workin’: Developing and Producing on a Smart Phone (Part 2) 

 ඔබ වාර්තා කිරීමට යන අදහස වර්ධනය කර ගැනීම සහ කතන්දර ව්‍යූහය, චරිතය සහ වෙබ් ආවරණය කෙරෙහි ඔබේ අවධානය තියුණු කිරීම පිළිබඳ උපදෙස් ද මෙහි ඇතුළත් වේ. එසේම බුරුම් එහිදී උපකරණ, ආවරණය සහ ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්ටිය උපත්‍රම කෙරෙහි ද අවධානය යොමු කරයි.

 ඔහු ගරිල්ලා මොජෝ නමින් වාර්තාවක්ද (Guerilla Mojo) ඉදිරිපත් කර ඇත.

Mojo Workin’ — Essential Mobile Journalism Tools 

Mojo Workin’: Recording Audio on a Smartphone 

MOJO Workin’: Editing on a Smartphone

ජංගම ජනමාධ්‍යකරණයේදී අවශ්‍ය වන  අත්‍යවශ්‍ය ජංගම ජනමාධ්‍ය මෙවලම්,ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයකින් ශ්‍රව්‍ය පටිගත කිරීම ,ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයකින් සංස්කරණය කිරීම පිළිබඳව ලියවුණු සාධනීය ලේඛනයන්ය.

එසේම, හොඳ දළ විශ්ලේෂණයක් සඳහා,  IJAsia 16 වැඩමුළුවේ සිට අයිවෝගේ උපදෙස් tipsheet පත්‍රිකාව බලන්න.

වෙනත් සම්පත්

 ජංගම ජනමාධ්‍ය අත්පොත (The Mobile Journalism Manual) නිෂ්පාදනය කළේ කොන්රාඩ්-ඇඩනෞර්-පදනමේ ආසියානු මාධ්‍ය වැඩසටහනව විසින් මෙහෙයවන ලද කණ්ඩායමක් විසිනි. පරිච්ඡේද යෙදුම් සහ උපකරණ, “සජීවී වෙමින්” සහ තවත් බොහෝ දේ ආවරණය කරයි.

නිදහස් මාධ්‍යවේදීයකු සහ පුහුණුකරුවකු වන  බර්න්හාර්ඩ් ලිල් විසින් විස්තර කරන ලද ජංගම මාධ්‍යවේදීන් සඳහා තිබිය යුතු යෙදුම් හයක් (Six must-have apps for mobile journalists ).

බීබීසී ඇකඩමියේ   Smartphone Journalism ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන  මාධ්‍යකරණයට අදාළ ඡායාරූප වීඩියෝගත කිරීම් , ශ්‍රව්‍ය හා සංස්කරණය කිරීම ඇතුළු විවිධ උපදෙස් වීඩියෝ ඇතුළත් වේ.

#mojofest ප්‍රජාව 2015 දී ඩබ්ලින් හි ප්‍රථම මොජොකොන් ජංගම ජනමාධ්‍ය සම්මන්ත්‍රණය සංවිධානය කිරීමෙන් පසු ගෝලීය මෝජෝ ප්‍රජාව හමු වී ග්ලේන් මුල්කාහි    #mojofest community Where the global Mojo Community meet and share   ෆේස්බුක් පිටුවක් නිර්මාණයය කර ඇත.

“ජංගම පුවත්පත් කලාවේ ප්‍රවාහය: ගුණාත්මක අන්තර්ගතයන් ඉදිරියට ගෙන යන්නේ කෙසේද” “Mobile journalism workflow: how to make quality content go further යන මෙම 2019 වසරේ සඟරාවේ ලිපිය, ලන්දේසි ගුවන් විදුලි සේවිකාවක් වන ඔම්රොප් ෆ්රයිස්ලන් සිය සියලුම වාර්තාකරුවන්ට ජංගම පුවත්පත් කලාව පිළිබඳ පුහුණුව ලබා දී ජංගම මාධ්‍යවේදී විට්ස් වෙලින්ගා විසින් නිර්මාණය කරන ලද අභ්‍යන්තර අත්පොතකින් උපුටා ගත් ආකාරය විස්තර කරයි. අන්තර්ගතය හැකිතාක් දුරට ගෙන යාම තුළින් පියවරෙන් පියවර පියවර ගනිමින් ඔහුගේ සගයින්ට මඟ පෙන්වයි.

Four non-mojo apps essential for mobile journalismජංගම පුවත්පත් කලාව සඳහා මොජෝ නොවන අත්‍යවශ්‍ය  යෙදුම් හතරක් වන එවර්නෝට් (Evernote) අයි හැන්ඩි (iHandy Level) , ප්‍රොම්ට්ස්මාර්ට් (PromptSmart), සහ ගූගල් ෆොටෝස් (Google Photos) වල භාවිතය පිළිබඳව ඩැනියෙල් ග්‍රීන් විසින් කරන ලද විස්තර දැක්වීමකි.

What iPhone do you need for your mobile reporting? ඔබගේ ජංගම වාර්තාකරණය සඳහා ඔබට අවශ්‍ය අයිෆෝන් මොනවාද? ජේකොබ් ග්‍රෙන්ජර්ගේ 2019 ලිපිය journalism.co.uk හි ලිපියකි.

ජංගම මාධ්‍යවේදීන් සඳහා ඡායාරූප සංස්කරණ යෙදුම් 7 ක්  (7 photo editing apps for mobile journalists) ගැන 2020 දී කැටි පොඩ්කොයිරොෆ් ලූවිස්ගෙන් උපදෙස් දෙයි.

ඊට අමතරව, EIJ17 හි මයික් රීලි සහ වික්ටර් හර්නාන්ඩස් විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද ජංගම මාධ්‍යකරණයේදී එනම් මොජෝ වලදී භාවිත කළ හැකි  මෙවලම් වල දිගු ලැයිස්තුවක්  list of tools බලන්න.

 2016 අප්‍රිකානු ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදීන්ගේ සම්මන්ත්‍රණයේ (African Investigative Journalism Conference 2016) සීමස් රෙනෝල්ඩ්ස්ගේ උපදෙස් පත්‍රිකාව (tipsheet by Seamus Reynolds)  පරීක්‍ෂා කරන්න. එයට බොහෝ යෝජනා, වීඩියෝ පුවත්පත් කලාව පිළිබඳ සාකච්ඡාවක්, වෙනත් සම්පත් සහ ට්විටර් හි අනුගමනය කළ යුතු (follow) පුද්ගලයින් ඇතුළත් වේ.

ජංගම දුරකථනයෙන් දෘෂ්‍ය කතන්දර කීමේ කලාවේ පියවර 9ක් (9 Types of Visual Storytelling on Mobile) ෆින්ලන්තයේ විශාලතම දිනපතා පුවත්පත වන හෙල්සින්ජින් සනොමැට් හි දෘෂ්‍ය මාධ්‍යවේදිනී එමා-ලීනා ඕවාස්කයිනන් විසින් සකසන ලද පරිශීලනය කළ යුතු ලේඛනයකි

නිර්මාණාත්මක ජංගම දුරකථන කතන්දර කීම සඳහා iOS යෙදුම් 5 ක් (5 iOS apps for creative mobile storytelling),  පිළිබඳව  බී.බී.සී ඇකඩමියේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන පිළිබඳ විශේෂඥයකු වන මාර්ක් සෙට්ල්   ඔහු භාවිත කළ  ජංගම දුරතණ ඇප් යෙදුම් කිහිපයක් මෙන්ම  ඔහුගේ නව සොයා ගැනීම් කිහිපයක්ද මෙම ලිපියෙන් පළ කොට ඇත.  සෙට්ල් සමඟ මිත්‍ර සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් කියවන්න. 2018 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, බීබීසී ඇකඩමිය විසින් iOS 12 ගැන සෙට්ල් සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට භාජනය කරන ලදි, විශේෂයෙන් මාධ්‍යවේදීන්ට වඩාත් ප්‍රයෝජනවත් වන නව විශේෂාංග.

2018 වසරේදී අත්හදාබැලිය හැකි වීඩියෝ සංස්කරණ යෙදුම් තුනක්  (3 mobile video editing apps to try in 2018)  සහ   How to experiment in a new medium: The rookie mobile journalist.  IJNet මඟින් පිරිනැමෙන පරිශීලනය කළ යුතු ලේඛන දෙකකි.

Journalist’s Tool Box.(මාධ්‍යවේදීන්ගේ මෙවලම් පෙට්ටියේ) ජංගම පුවත්පත් කලාවේ සම්පත් ද බලන්න.

“රචිත “ජංගම මාධ්‍ය කලාව ඉගැන්වීමේ වසර තුළ ඉගෙන ගත් පාඩම් හත”. (Seven Lessons Learned in a Year Teaching Mobile Journalism) ඕස්ට්‍රේලියාවේ මැක්ලි විද්‍යාලයේ විෂය ඉගැන්වීමෙන් පසු කොරීන් පොඩ්ගර් විසින් රචිත ලියවිල්ලද වැදගත් කියවීමකි.

ඔබේ ජංගම දුරකථනයෙන් 360 කතන්දරයක් නිපදවන්නේ කෙසේද? (How to produce a 360 story with your mobile phone)  යන්න  VR/AR Studio Vragments සම නිර්මාතෘ මාකස් බෂ් විසින් කරන ලද්දකි.

තොම්සන් පදනමේ පුහුණුකරුවෙකු වන ජංගම පුවත්පත් කලාවේදී විශේෂඥ ග්ලෙන් මුල්කාහිගේ විනාඩි අටක වීඩියෝ පටයක් video by mobile journalism expert, Glen Mulcahy තුළින්ද ජංගම මාධ්‍යකරණය ගැන වැටහීමක් ලබා ගත හැකිය.

මූලාශ්‍රය

This story was originally published by the Global Investigative Journalism Network (GIJN)

ஊடகவியலாளர்களுக்கான கொள்ளைநோய் தொற்றுக்கு பிந்தைய 5 தரவுசார் கதை யோசனைகள்

தற்போது உலகின் பல்வேறு பகுதிகளில் தடுப்பூசி ஏற்றும் செயற்பாடுகள்  வேகமாக நடைபெற்று வரும் நிலையில் அல்லது நோயெதிர்ப்புசக்தியின் அடுத்த நிலையான  பூஸ்டர்(booster phase) கட்டத்திற்குச் செல்லும் நிலையில், கோவிட்-19 கொள்ளைநோயின் முடிவாக இருக்கும் காலகட்டத்தின் தொடக்கத்தை  நாங்கள் காணத் தொடங்கியிருக்கிறோம்.  

இன்னும் சில நாடுகள் கொள்ளைநோய் பரவலின் சமீபத்திய அலைகளை கட்டுப்பாட்டிற்குள் கொண்டுவர  போராடிக்கொண்டிருக்கும் வேளையில், மற்றவை தங்கள் பொருளாதாரம், கல்வி மற்றும் பிற சமூகத் துறைகளை மீண்டும் திறக்க திட்டமிட்டுள்ளன.

கொள்ளைநோயின் ஆரம்பமான  2020 ஆம் ஆண்டின் தொடக்கத்திலிருந்து, கோவிட்-19 பற்றிய தரவு சார்ந்த அறிக்கையிடல் பல கட்டங்களைக் கடந்துள்ளது. ஆரம்பத்தில், அவ்வறிக்கைகளில் பெரும்பாலானவை கொள்ளைநோய் தொடர்பில் அவற்றின் பரவல் மற்றும் போக்குகள் மட்டும் கவனம் செலுத்தின. பின்னர், இது தடுப்பூசியேற்றல்  வீதம் மற்றும் அதன் செயல்திறன் பற்றியதாக தொடர்ந்தது.

நீங்கள் தரவுகளை வைத்துக்கொண்டு செய்யக்கூடிய விடயங்கள் இது மட்டுமல்ல. கொள்ளைநோயின் இரண்டாம் கட்டத்திற்கு  செல்லும்போது, ​​ நம் உலகில் வைரஸின் மாற்றங்களையும் அதன் விளைவுகளையும் அளவிடமும் உலக நாடுகளில் தற்போதுள்ள  சுகாதார அமைப்புகளில் உள்ள குறைபாடுகளை வெளிச்சம் போட்டுக் காட்டவும், அடுத்து வரும்  பேரழிவைத் தடுப்பதற்கான அல்லது குறைப்பதற்கான நீண்ட கால தீர்வுகளை பரிந்துரைக்க தரவுகளால் முடியும்.

ஜூன் 2021 இல் WAN-IFRA APAC (WAN-IFRA APAC (World Association of News Publishers, Asia Pacific Committee) முயற்சியால் Google News இன் அனுசரணையுடன் ஒழுங்கமைக்கப்பட்ட COVID-19 மற்றும் ‘பொது சுகாதாரத் தரவுகள் மூலம் செய்திக்கதை சொல்லல்’ என்ற தலைப்பிலான பயிற்சி பட்டறைத் தொடர் இது தொடர்பில் கவனம் செலுத்தியது.

தென்கிழக்கு ஆசியா முழுவதிலும் உள்ள 46 ஊடக நிறுவனங்களை சேர்ந்த 283 பத்திரிகையாளர்களுடன் மூன்று இணையவெளி அமர்வுகள் நடைப்பெற்றன.  கொள்ளைநோய் மற்றும் பொது சுகாதாரம் தொடர்புடைய பிரச்சனைகளை பற்றிய செய்தியறிக்கையிடலில் எவ்வாறு வலுவான தரவுக்களை பயன்படுத்தலாம் என்பது தொடர்பில் நான் சில விடயங்களை பகிர்ந்து கொண்டேன்.

தரவுகளை சேகரித்து கண்காணித்தல்

எனது பயற்சிப்பட்டறையில் இருந்து நான் கற்றுக்கொண்ட முக்கிய விடயங்களில் ஒன்று, கொள்ளைநோய் தொற்றுக்கு பின்னரான புலனாய்வுகளுக்கு ஊடகவியலாளர்கள் முன்னமே தரவுகளை சேகரிக்கவும், கண்காணிக்கவும் தொடங்க வேண்டும் என்பதாகும்.

ஆசியாவில் உள்ள பல நாடுகளில் உள்ள அரசாங்கங்கள் வருடாந்தர அடிப்படையில் மட்டுமே தரவுகளை பகிர்ந்து கொள்கின்றன. அதன்வகையில்  2020க்கான தரவுக்கள் தற்போது வெளியிடப்பட்டு வருகின்றன.  

கொள்ளைநோய் தொற்றின் தாக்கத்தை அளவிடவும் கொள்ளைநோய்த்  தொற்றை பயன்படுத்தி தங்களை வளப்படுத்தியது யார் என்பதையும் போன்ற மிக்கியமான சில முக்கியமான கேள்விகளுக்கு பதிலளிக்கவும் இது ஊடகவியலாளர்களுக்கு  இடமளிக்கிறது.

 உதாரணமாக, கொள்ளைநோய் தொற்று தொடர்பில் கொள்முதல் மற்றும் புதிய கொள்கைகளை அங்கீகரிக்க பல அரசாங்கங்கள் அனுமதிகளை பெற்றுக்கொண்டன. இருப்பினும், பிரேசிலில் உள்ள பத்திரிகையாளர்கள் தரவு சேகரிப்பு மற்றும் பகுப்பாய்வு மூலம் அரசினால் சுவாசக் கருவிகளை கொள்வனவு செய்யப்பட்டமை தொடர்பில்  முறைகேடுகள் மற்றும் ஊழல்கள் இடம்பெற்றதை  அம்பலப்படுத்தியுள்ளனர்.

இதேபோன்ற தரவு சார்ந்த புலனாய்வு செய்தியறிக்கைகள் மூலம், நைஜீரியாவில் COVID-19ஜ கட்டுப்படுத்த பயன்படுத்தப்படும் சுகாதாரப் பொருட்கள் மிகவும் உயர்ந்த விலையில் கொள்வனவு செய்தமை   கண்டறியப்பட்டது.

பாதிக்கப்படக்கூடிய குழுக்களின் மீதான தாக்கத்தை கணித்தல்

கொள்ளைநோய் தொற்றினால்  கடுமையாக பாதிக்கப்பட்டுள்ள பின்தங்கிய சமூகங்களின் மீட்பு மற்றும் பல்வேறு அரசாங்க உதவிகள் மற்றும் வலுவூட்டல் செயற்திட்டங்களின் செயல்திறனைக் கண்காணிக்கவும் தரவுகள் ஊடகவியலாளர்களுக்கு  பெரும் உதவியாக இருக்கும். தரமான அறிக்கையிடலுக்கு வழிவகுக்கும் வகையிலான சில கேள்விகள் பின்வருமாறு:

  • தொற்றுநோய் பரவத்தொடங்கிய  ஆறு முதல் 12 மாதங்களுக்குப் பிறகு, நமது சமூகத்தில் உள்ள ஏழ்மையான குடும்பங்களுக்கு என்ன நடந்தது?
  • வைரஸ் தாக்கத்தினால் பெற்றோரை இழந்த குழந்தைகளுக்கு என்ன நடந்தது?
  • அரசு உதவி தேவைப்படுபவர்களுக்கு அது சென்றடைந்ததா?
  • தொற்றுநோய் தொடர்பான கொள்கைகள் அல்லது திட்டங்களை யாராவது தங்களது  சொந்த தேவைகளுக்காக  பயன்படுத்திக் கொண்டார்களா?

சமத்துவமின்மையைக் கண்காணிக்கவும்

தொற்றுநோய் பரவலானது வர்க்கங்களுக்கிடையிலான  இடைவெளியை அதிகரித்து, உங்கள் நாட்டில் சமத்துவமின்மையை அதிகப்படுத்தியிருந்தால், கோவிட்-19 தடுப்பூசியேற்றல்  நடவடிக்கைகளும் அதே பாதையைப் பின்பற்றும்.

ஊடகவியலாளர்கள் தவறுகளை அம்பலப்படுத்துவதற்கும், தரவுகளைப் பயன்படுத்தி செயற்பாடுகளில் திருத்தங்களைக் கோருவதற்கும் இது மற்றொரு வாய்ப்பாகும்.

இதற்கு ஒரு சிறந்த உதாரணம், தி லோக்கல் (The Local) எனப்படும்  – டொராண்டோவை தளமாகக் கொண்ட ஒரு சுயாதீன செய்தி இதழ் – ஒன்டாரியோ (Ontario) மாநிலத்தின் தடுப்பூசியேற்றல் உத்திகள் டொராண்டோவின் மிகவும் பாதிக்கப்படக்கூடிய பகுதிகளை எவ்வாறு விடுபட்டன என்பதைக் காட்ட வரைபடங்களைப் பயன்படுத்தியது.

அடுத்த X தொற்றுநோய்க்கு தயாராகுதல்

பயிற்சிப்பட்டறைகளின் போது ஆராயப்பட்ட மற்றொரு கேள்வி, அடுத்த கொள்ளைநோய் தொற்றை தடுப்பது மற்றும் அதற்கான முன்னாயத்த பணிகளை மேற்கொள்ளல் ஆகும்.

பொதுவாக எதிர்வுகூறும் கலை ஊடகவியலாளர்களின்  நிபுணத்துவத்திற்குள் வரவில்லை என்றாலும், பதிய தோற்றுநோய் பரவல் தொடர்பான  குறிகாட்டிகளைக் கண்காணிப்பதன் மூலம் அவை பற்றி மக்களுக்குத் தெரியப்படுத்த முடியும் – உதாரணமாக, வனவிலங்கு வர்த்தகம் மற்றும் காடழிப்பு என்பவனவற்றை குறிப்பிடலாம்.

தரவுகளை கையாளும் புதிய திறன்களை உடனடியாகப் பயன்படுத்துங்கள்

செய்திக்கதைகளுக்கான யோசனைகளை மற்றும் தரவுகளைப் பயன்படுத்தி அறிக்கையிடலுக்கான வழிகாட்டுதல்களுக்கு மேலாக, இந்த பயிற்சிப்பட்டறை பங்கேற்பாளர்களுக்கு தரவுகளை காட்சிப்படுத்தலுக்கான (Data visualization ) சிறந்த நடைமுறைகள் மற்றும் இணையத்தில் காணப்படும் கருவிகளை அறிமுகப்படுத்தியது.

சில பங்கேற்பாளர்கள் புதிதாகப் தாங்கள் கற்றுக்கொண்ட  திறன்களை உடனடியாகப் பயன்படுத்த தொடங்கியிருந்தனர். அவர்களில் மலேசிய- சீன மொழி செய்தித்தாள் சின்செவ் டெய்லியின் (Sinchew Daily)  ஊடகவியலாளர்கள், இணைய காட்சிப்படுத்தல் கருவியான Flourish ஐப் பயன்படுத்தி, மலேசியாவின் சமீபத்திய கோவிட்-19 தொடர்பான நிலைமையை எடுத்துக்காட்டும் வகையில் பார்வையாளர்களை மிகவும் ஈர்க்கக்கூடிய வகையில் விளக்கப்படங்களை உருவாக்கியிருந்தனர்.

இந்த அறிக்கை  முதலில் WAN-IFRA இணையதளத்தில் வெளியிடப்பட்டது. மீள் பிரசுரம் செய்வதற்கான அனுமதியுடன் இங்கு மறுபிரசுரம் செய்யப்படுகிறது. எழுத்தாளர் குயெக் செர் குவாங் கெங் (Kuek Ser Kuang Keng)  வரும் நவம்பர் 2 ஆம் தேதி நடைபெறும் உலகளாவிய புலனாய்வு ஊடகவியல் மாநாட்டில், Data Journalism: Where We’ve Been, Where We’re Headed.  என்ற தலைப்பில் பேசுகிறார்.

 மேலதிக வளங்கள்

How the COVID-19 Pandemic Has Shaped Data Journalism

Tips on Making FOIA Requests About COVID-19

How Data Journalists Exposed the Real COVID-19 Death Toll in Brazil

Tips on Where to Get Coronavirus Data — and the Tools to Analyze It

குயெக் செர் குவாங் கெங் (Kuek Ser Kuang Keng), மலேசியாவின் கோலாலம்பூரில் உள்ள ஒரு விருது பெற்ற டிஜிட்டல் ஊடகவியலாளர் ஆவார்.  GIJN தளத்தில் விவரமாக அறிமுகப்படுத்தப்பட்ட இவர் Data-N இன் நிறுவனரும் ஆவார். இந்நிறுவனம் தரவுகளை அன்றாட செய்திஅறிக்கையிடல்களுக்கு எவ்வாறு  பயன்படுத்துவது தொடர்பில் ஊடகவியலாளர்களுக்கு உதவுகிறது. மேலும்   Data-N ஆனது,  Foreign Policy, BBC World Service, Mediacorp மற்றும் மலேசியாகினி (Malaysiakini) போன்ற வெளியீடுகளுக்கு தரவு, காட்சி மற்றும் ஊடாடும் கூறுகளுடன் கூடிய செய்திக்கதைகளை மேம்படுத்த உதவியுள்ளது.

மூலம்

This story was originally published by the Global Investigative Journalism Network (GIJN)

මාධ්‍යවේදිනියන් සඳහා සම්පත් සහ මෙවලම්: ගෝලීය විමර්ශනාත්මක මාධ්‍ය ජාලයේ මාර්ගෝපදේශන

මාධ්‍යවේදිනියන් වීම නිසාම ඔවුන් නිරන්තරයෙන් මුහුණ දෙන ආවේණික අභියෝග බොහෝමයකි. අන්තර්ජාල අපයෝජනයන්, සේවා ස්ථානයේදී මුහුණ දෙන වෙනස්කොට සැලකීම් සහ ලිංගිකත්වය පදනම් කර ගත් ප්‍රචණ්ඩත්වය ආදී ගැටළු සඳහා මුහුණ දීමේදී වැදගත් වන සහයෝගීතා ජාල, සම්පත් සහ මෙවලම් හඳුනා ගැනීම සහ අපගේ සහෝදර මාධ්‍යවේදනියන්ට සහයෝගය පළ කරනු පිණිස ගෝලීය විමර්ශනාත්මක මාධ්‍ය ජාලය විසින් විවිධ සම්පත් එකතුවක් සකස් කරන ලදී. මෙම සම්පත් වාර්තාකරුවන් විශේෂයෙන්ම මාධ්‍යවේදිනියන් සඳහා අවශ්‍ය අවස්ථාවන් සහ සහයෝගය හඳුනා ගැනීම සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇත.

මෙවැනි සම්පත් එකතුවක් ගෝලීය විමර්ශනාත්මක මාධ්‍ය ජාලය විසින් එක්රැස් කරන ලද අතර ඒවායේ තේමාවන් පහත දැක්වේ.

  • සහයෝගිතා ජාල (ජාත්‍යන්තර සහ කලාපීය ජාල)
  • ආරක්ෂාව
  • හිංසා සහ පීඩාවන්
  • උපදේශනයන්
  • ප්‍රදානයන් සහ ශිෂ්‍යත්ව
  • සම්මාන
  • කාන්තා විශේෂඥයින්
  • විමර්ශනාත්මක මාධ්‍යවේදය

ජාත්‍යන්තර ජාල

සහෝදර ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ ආධාරය, උපදේශනය, සහයෝගීතාව සහ සම්බන්ධතා ආදිය සඳහා වෘත්තීය ජනමාධ්‍ය ජාලයන් අතිශය වැදගත් වේ. පුරුෂාධිපත්‍යක් සහිත විමර්ශනාත්මක ජනමාධ්‍යය වැනි කර්මාන්තයක වෙනත් කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ගේ අවබෝධය සහ සහයෝගය ලබා ගැනීම සඳහා මෙවැනි වෘත්තීය ජාල ප්‍රයෝජනයක් වනු ඇත. මාධ්‍යවේදිනියන්ට සුවිශේෂී ලෙස කලාපීය සහ ගෝලීය ජනමාධ්‍ය ජාල ලැයිස්තුවක් සකස් කරනු ලබන්නේ එබැවිනි.

GIJN Women යනු ගවේෂණාත්මක පුවත්පත් කලාවේ කාන්තාවන්ට අදාළ ගැටලු සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ගෝලීය ගවේෂණාත්මක ජනමාධ්‍ය ජාලය (GIJN) විසින් නිර්මාණය කරන ලද මාර්ගගත කණ්ඩායමකි.

2017 දී ආරම්භ කරන ලද, ජනමාධ්‍යයේ කාන්තාවන් සඳහා වන සාමූහිකයේ Coalition for Women in Journalismඅරමුණ වන්නේ පළපුරුදු මාධ්‍යවේදිනියන් සතු සම්පත්, අවස්ථා සහ උපදේශනය හුවමාරු කර ගැනීම හරහා ලොව පුරා සිටින කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් අතර සුහදතාවය පෝෂණය කිරීමයි. මෙම සාමූහිකය තුළ ලතින් ඇමරිකාව සහ ආසියාව පුරා සම්බන්ධතා ජාලයක් ගොඩ නැගී පවතී.

වොෂිංටනය පදනම් කරගත් ජාත්‍යන්තර කාන්තා මාධ්‍ය පදනම ( International Women’s Media Foundation) 1990 දී ආරම්භ කරන ලද අතර වර්තමානයේදී අවම වාර්තාකරණයක් සහිත පුවත් පිලිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු කරමින් ලොව පුරා සිටින කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් සඳහා මූල්‍ය දායකත්වයන් සහ පුහුණු අවස්ථා ලබා දීම, සම්මාන පිරි නැමීම, ක්ෂේත්‍ර චාරිකා සංවිධානය ආදිය සිදු කරයි. මෙම ආයතනයේ ඇති හදිසි ආරක්ෂණ අරමුදලක් හරහා ආරක්ෂිත වාර්තාකරණය පිළිබඳ පුහුණු වැඩසටහන් සඳහා සහයෝගය සපයයි.

ගුවන් විදුලි හා රූපවාහිනී කාන්තාවන්ගේ ජාත්‍යන්තර සංගමය  International Association of Women in Radio & Television යනු ගුවන් විදුලි,  රූපවාහිනී වැනි විද්‍යුත් මාධ්‍ය වල සේවය කරන මාධ්‍යවේදිනියන් සඳහා වන ගෝලීය ජාලයක් වන අතර ඇෆ්ගනිස්ථානය, කැමරූන්, ඉරාක- කුර්දිස්තානය, මෝල්ඩෝවා, නෝර්වේ, දකුණු අප්‍රිකාව, උගන්ඩාව, කාම්බෝජය, ඉන්දියාව, කෙන්යාව, නේපාලය, පිලිපීනය, ටැන්සානියාව සහ එක්සත් ජනපදය යන රටවල ශාඛා ජාලයක් ද පවතී. කාන්තාව සහ මාධ්‍ය අරමුණු කරගත් ගෝලීය ව්‍යාපෘති සඳහා සහයෝගය දැක්වීම, සම්මන්ත්‍රණ සංවිධානය කිරීම, සහ වෘත්තීය නිපුණතා පුහුණු අවස්ථා ලබා දීම ආදිය මෙම ආයතනය විසින් සිදු කරයි.

කාන්තා ඡායාරූපය Women Photograph යනු 2017 දී දියත් කරන ලද ලාභ නොලබන ව්‍යාපාරයක් වන අතර, “ඡායාරූප මාධ්‍යවේදීන්ගේ ප්‍රජාවේ මුහුණුවර වෙනස් කිරීම සහ නියෝජනය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ප්‍රජාවන්ගේ විවිධත්වයට සමාන විවිධත්වයක් අපගේ කර්මාන්තයේ ප්‍රමුඛ වාර්තාකරුවන් අතර ඇති කර ගැනීම සහතික කිරීම” යන අරමුණින් ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ජාලය මගින් කාන්තා සහ ද්විලිංගික දෘශ්‍ය මාධ්‍යවේදීන් ලෙස හඳුනාගත් ලොව පුරා විසිරුණු ස්වාධීන වාර්තාමය ඡායාරූප ශිල්පීන් 1,000 දෙනෙකුගේ නාමාවලියක් පවත්වාගෙන යන අතර ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන ඡායාරූප අතරින් වැඩි ප්‍රමාණයක් කාන්තාවන් විසින් ගන්නා ලද ඡායාරූප වන බවට සංස්කාරකවරුන්ට බල කෙරෙන ව්‍යාපෘති මෙහෙයවයි. මුල් පිටුවේ පළවූ ඡායාරූප පිළිබඳ 2020 වසරේදී එක්රැස් කළ දත්ත මෙහි දැක්වේ.

මාධ්‍යවේදීනි මව්වරු Media Moms 

මාධ්‍යවේදීනි මව්වරු හෙවත් මීඩිවා ම්ම්ස්  යනු සංවෘත ෆේස්බුක් පිටුවක් වන අතර එහි මේ වනවිට මව්වරුන් වන මාධ්‍යවේදිනියන්, ප්‍රවෘත්ති මැදිරි සේවිකාවන්, නිෂ්පාදිකාවන් ඇතුළු මාධ්‍යයට සම්බන්ධ මව්වරු නියෝජනය කරති. මෙම ෆේස්බුක් සමූහයේ මෙහෙවර ප්‍රකාශය වන්නේ “ මාධ්‍ය ආයතනවල කාල ඉලක්ක සම්පූර්ණ කිරීම සහ නිවසේ කටයුතු සිදු කර ගැනීම සමබර කර ගැනීමේදී අපි අනන්‍ය වූ අභියෝගවලට මුහුණ දෙමු. මෙය ඒ ගැන අප සියලු දෙනාට අත්දැකීම් හුවමාරු කර ගැනීමට අදහස් හුවමාරු කර ගැනීමට අපේ සිත් සැහැල්ලුවට පත් කර ගැනීමට වගේම අලුත් විසඳුම් සොයා ගැනීමට මඟ පෙන්වන සමූහයකි.“ යන්නය.

ආසියාවේ මාධ්‍ය ජාල

මාධ්‍යකරණයේ නියැළි ඉන්දියානු කාන්තාවන්ගේ ජාලය (Network of Women in Media, India) 

ඉන්දියාවේ මාධ්‍යකරණයේ නියැළෙන කාන්තාවන්ගේ ජාලයක් ඇත. මෙම ජාලය ඉන්දීය මාධ්‍යවේදීනියන් සඳහා වෘත්තීය උපදේශන, මඟ පෙන්වීම් සහ  එකිනෙකා අතර අන්තර් සම්බන්ධිකරණයක් සිදුවන ආකාරයට ඔවුන් ජාල ගත වී තිබේ. ඔවුන් අතර අන්තර් සන්නිවේදනයක් සිදුවීමත් එකිකෙනා අතර අදහස් හුවමාරු කිරීමත් තොරතුරු සහ සම්පත් හුවමාරු කිරීම ආසියාව වෙනුවෙන් ජාලගත වුණු මෙම ඉන්දිය කාන්තා මාධ්‍ය ජාලයේ ශාඛා 75ක් පමණ ඉන්දියාව පුරා විසිර තිබේ.

නේපාලයේ වෘත්තීය මාධ්‍යවේදීනියෝ Working Women Journalists

නේපාලයේ කාන්තාවන්ට මාධ්‍යකරණයේදී සම අවස්ථා ලබා දීම සහ ඔවුන්ට උපදේශනය සඳහා බිහි වූ ජාලයක් ලෙසින් මෙම සංවිධානය හඳුන්වා දිය හැකිය. මෙමගින් මාධ්‍යවේදිනියන් හට විවිධ පුහුණු වැඩසටහන්, සම්මන්ත්‍රණ ආදියද සංවිධානය කරයි.

NüVoices ජාලය චීනය (පුළුල් ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති) විෂයක් ලෙස සලකා ඒ  පිළිබඳ ව වැඩ කරන කාන්තාවන්ට සහාය වීමට නිර්මාණය වූ සංවිධානයකි. . NüVoices හි සංවෘත ෆේස්බුක් පිටුවක් ඇති අතර එහි ශාඛා චීනයේ, එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපයේ ද ඇත. එමෙන්ම කාන්තා විශේෂඥයන්ගේ නාමාවලියක්ද ඔවුහු පවත්වාගෙන යති.

මාධ්‍යකරණයේ නියැළි කාන්තා සාමූහිකය Coalition for Women in Journalism

2017 දී දියත් කරන ලද මාධ්‍යවේදිනියන්  සඳහා වන සන්ධානය “ලොව පුරා කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් අතර සුහදතාව” වර්ධනය කිරීම, අත්දැකීම් සහිත කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ගෙන් සම්පත්, සිදුවීම්, උපදේශනය සහ උපදේශනය ලබා දීම අරමුණු කරයි. මෙම සන්ධානයට ඇෆ්ගනිස්ථානය, පකිස්ථානය, චීනය සහ ඉන්දියාවේ ශාඛා පවතී.

ජපානයේ මාධ්‍යකරණයේ සිටින කාන්තාවන්ගේ ජාලය Women in Media Network Japan

 කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් 86 දෙනෙකු විසින් 2018 දී ජපානයේ කාන්තා මාධ්‍ය ජාලය පිහිටුවන ලද අතර ලිංගික හිංසනයට එරෙහි #WithYou ව්‍යාපාරය ඊට පසුබිම නිර්මාණය කළේය.

යුරෝපයේ ජාල

එක්සත් රාජධානියේ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් පිරිසක් කාන්තාවන් සඳහා විකල්ප වෘත්තීය ජාලයක් ලෙස මෙන්ම මාධ්‍යවේදිනියන් ලෙස මුහුණ දෙන  හිරිහැර මැඩපැවැත්වීම සඳහා ද 2017 දී The Second Source  නිර්මාණය කළහ. දැනුවත් කිරීම්, ප්‍රවර්ධනය කිරීම, කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම සහ මාධ්‍ය කර්මාන්තයේ වෙනසක් ඇති කිරීම සඳහා දායක වීම  මෙම සංවිධානයේ අරමුණය.

2018 දී The Second Source  උපදේශන වැඩසටහනක් දියත් කළේ “වෘත්තීය මාධ්‍යවේදීන් ලෙස ආරම්භ වන, කර්මාන්තයෙන් ඉවත් වීමට සලකා බලන හෝ ඔවුන්ට වැඩි මග පෙන්වීමක් අවශ්‍ය යැයි හැඟෙන කාන්තාවන් ඉලක්ක කර ගනිමිනි.” එය වෘත්තීය උපදෙස් පමණක් නොව, රාජකාරියේදී එල්ල වන අභියෝග සමඟ කටයුතු කිරීම සඳහා උපදෙස් ද ලබා දීමට අදහස් කරයි.

ලන්ඩන් නුවර පාදක කර ගත් වුමන් මාධ්‍යකරණයේ කාන්තාවෝ  (Women in Journalism) එක්සත් රාජධානියේ මාධ්‍යකරණයේ නියැළි කාන්තාවන්ගේ වෘත්තීය ජාලයකි. WIJ සම්මන්ත්‍රණ සහ පැනල් පවත්වයි, පර්යේෂණ පවත්වයි, ජාලකරණ සිදුවීම් සඳහා පහසුකම් සපයයි, සහ නැගී එන සහ ස්ථාපිත කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් සඳහා උපදේශන වැඩසටහනක් ඇත.

ප්‍රංශයේ ප්‍රෙනොන්ස් ලා යුනෙ යනු කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයක් වන අතර එය ජනමාධ්‍ය තුළ කාන්තාවන් සාධාරණ ලෙස නියෝජනය කිරීම සහ ප්‍රවෘත්ති මැදිරිවල වෘත්තීය සමානාත්මතාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටී. මෙම ජාලය මාස කිහිපයකට වරක් රැස්වන අතර වෙනස් කොට සැලකීම් සහ හිරිහැරයන්ට මුහුණ දෙන මාධ්‍යවේදිනියන්ට සහාය ලබා දෙයි.

ජර්මනියේ,  Journalistinnenbund යනු පුවත්පත් කලාවේ සේවය කරන කාන්තාවන් 400 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටින රට පුරා සිටින නවක ප්‍රවීණ ආදී හරස් පරම්පරාවක් නියෝජනය කරන  ජාලයකි. 1987 දී ආරම්භ කරන ලද මෙම සංවිධානයට රට පුරා කලාපීය කණ්ඩායම් සහ නැගී එන මාධ්‍යවේදීනියන් සඳහා උපදේශන වැඩසටහන් පවත්වයි.

අප්‍රිකාවේ ජාල

WanaData යනු Code for Africa, නම් සංවිධානය විසින්  දියත් කරන ලද අප්‍රිකානු කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්, දත්ත විද්‍යාඥයින් සහ තාක්‍ෂණ ශිල්පීන්ගේ ජාලයකි. #Wanadata භාවිතා කරමින් ට්විටර් හි කථා සහ සංවාද සොයා ගත හැකිය. මෙම සංවිධානය මඟින් අප්‍රිකානු මාධ්‍යවේදිනියන්ට ඩිජිටල් මාධ්‍යකරණය පිළිබඳව පුහුණුවක්ද ලබා දෙයි.

මාධ්‍ය තුළ අපිකානු කාන්තාවෝ African Women in Media (AWM) 2016 දී ආරම්භ කරන ලද අප්‍රිකානු කාන්තා මාධ්‍ය සමූහිකයකි. වාර්ෂිකව රැස්වන ඔවුන් , ක්‍රියාකාරී ෆේස්බුක් සමූහයක්  පවත්වාගෙන යන අතර, කර්මාන්තයේ අප්‍රිකානු කාන්තාවන්ගේ වෘත්තීය සංවර්ධනය සහ ජනමාධ්‍ය තුළ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය නියෝජනය කිරීම පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන සති පතා ප්‍රකාශනයක් පළ කරයි.. 2020 දී ෆෝයෝ FoJo ආයතනය සමඟ ඔවුන් අධ්‍යයනයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේ උප සහරා අප්‍රිකාවේ කාන්තාවන්ට මාධ්‍ය වෘත්තියට ඇතුළුවීමට ඇති බාධක හෙළි කරන අරමුණෙනි.  

කෙන්යාවේ කාන්තා මාධ්‍ය සංගමය Association of Media Women in Kenya  1983 දී පිහිටුවන ලද, ජනමාධ්‍ය හරහා කර්මාන්තයේ සහ සමාජයේ කාන්තාවන්ට සමානාත්මතාව සහ දෘශ්‍යතාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලාභ නොලබන සාමාජික සංවිධානයකි. AMWIK මාධ්‍යවේදිනියන්ගේ ඩිජිටල් සුරක්ෂාව පිළිබඳ සමීක්ෂණය ඇතුළු සම්පත් ප්‍රකාශයට පත් කරන අතර මාධ්‍යවේදිනියන් සඳහා ශිෂ්‍යත්ව  අරමුදලක් ද ලබා දෙයි.

නයිජීරියාවේ කාන්තා මාධ්‍ය සංගමය Nigeria Association of Women Journalists නයිජීරියාවේ කාන්තා ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමය මීට වසර 25 කට පෙර ආරම්භ කරන ලද අතර ජනමාධ්‍ය තුළ කාන්තාවන්ගේ ප්‍රවේශය සහ නායකත්වය වැඩි කිරීම අරමුණු කරයි. NAWOJ නයිජීරියාවේ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ට උපදෙස් හා පුහුණුව ලබා දෙයි.

කැමරන් හි මාධ්‍යෙව්දිනියෝ Cameroon Media Women කාන්තා හිංසනයට එරෙහිව සමාජ මාධ්‍ය හරහා දියත් වුණු #MeToo ව්‍යාපාරයට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස වශයෙන් කැමරූන් මාධ්‍ය කාන්තාවන් 2018 දී WhatsApp සමූහයක් සහ සංවෘත ෆේස්බුක් පිටුවක් ලෙස දියත් කරන ලද සමූහයකි. කැමරූන් හි රටේ කේතය ගැන සඳහන් කරමින් #StopSexualHarassment237 හැෂ් ටැගය සමඟ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් ට්විටර් සාකච්ඡාවක් පවත්වා ප්‍රවෘත්ති කාමරවල කාන්තාවන් මුහුණ දෙන ගැටලු සාකච්ඡා කරන වීඩියෝ බෙදා ගනී.


කාන්තාව, මාද්‍ය, ස්ත්‍රිපුරුෂ සමානතාව සහ සංවර්ධනය පිළිබඳ අන්තර් අප්‍රිකානු මාධ්‍ය ජාලය  Inter-African Network for Women, Media, Gender Equity and Development 

 සෙනෙගාලය පසුබිම් කරගෙන    2001 දී ආරම්භ කරන ලද මෙම කාන්තා මාධ්‍ය ජාලය  බටහිර සහ මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ රටවල් 22 ක ක්‍රියාත්මක වෙයි.  කාන්තාවන් සඳහා වූ මාධ්‍ය සහ සන්නිවේදන සංවිධානයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන මෙම සංවිධානය  අප්‍රිකාවේ මාධ්‍ය, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාව සහ සංවර්ධනය සඳහා කැපවී සිටී. එය කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ට පුහුණුව ලබා දෙයි; උපදේශනය, තොරතුරු සහ පුහුණුව සඳහා සම්පත් කට්ටල නිෂ්පාදනය කරයි; සහ සමාජ ව්‍යවසායකත්වය ප්‍රවර්ධනය කරයි.

ලතින් ඇමරිකානු ජාල

චිකාස් පොඩෙරොසාස් Chicas Poderosas  2013 දී දියත් කරන ලද චිකාස් පොඩෙරෝසාට ලතින් ඇමරිකාවේ සහ ස්පාඤ්ඤයේ රටවල් 13 ක ශාඛා ඇත. එය ගවේෂණාත්මක පුවත්පත් වැඩමුළු සහ  සාමූහික ක්‍රමෝපාය සකස් කිරීමේ හැකතන් සංවිධානය කරයි. නායකත්වය, ඩිජිටල් සහ නව මාධ්‍ය කුසලතා පිළිබඳ කාන්තාවන් පුහුණු කරයි. උපදේශනය සහ සාමාජිකත්වය සඳහා පහසුකම් සපයයි.

Coalition for Women in Journalism 2017 දී ආරම්භ කරන ලද ජනමාධ්‍යවේදය සඳහා වන සන්ධානය “ලොව පුරා කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් අතර සුහදතාවය” වර්ධනය කිරීම, පළපුරුදු කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ගෙන් සම්පත්, සිදුවීම්, උපදේශනය සහ උපදේශනය ලබා දීම අරමුණු කරයි. සන්ධානයට මෙක්සිකෝවේ ශාඛාවක් ඇත.

මැද පෙරදිග ජාල

අරාබි කාන්තා මාධ්‍ය කේන්දුය Arab Women Media Center 1999 දී පිහිටුවන ලද අරාබි කාන්තා මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානය අම්මාන් නගර පදනම් කරගත් රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක් වන අතර එය රැකියා පුහුණුව, නිපුණතා සංවර්ධනය සහ කාන්තාවන් සහ තරුණයින් සඳහා මාධ්‍ය සාක්ෂරතාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. මෙම සංවිධානය මඟින්   කාන්තාවන් සහ මාධ්‍ය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන වාර්තා චිත්‍රපට සහ සම්පත් නිෂ්පාදනය කරන අතර කලාපයේ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් සම්බන්ධ කිරීම සඳහා අන්තර්ජාලය පදනම් කර ගත් සම්බන්ධතා ජාලයක්ද  ඇත.

සිරියානු කාන්තා ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ ජාලය Syrian Female Journalists Network නෙදර්ලන්තය පදනම් කර ගනිමින් සිරියානු කාන්තා ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ ජාලය 2012 දී ආරම්භ කරන ලද්දේ සිරියාවේ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් නායකත්ව තනතුරුවලට පත් කරවීමේ අරමුණෙනි. ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශ්වයම සිටින මෙම ජාලය සිරියාව තුළ මෙන්ම තුර්කිය, ලෙබනනය සහ ජෝර්දානය යන රටවල කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් සඳහා ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය හා ස්ත්‍රීවාදය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. ජාලය එහි සාමාජිකයන් සමඟ සම්පත් හා අවස්ථාවන් බෙදා ගනී.

මාරි කොල්වින් මාධ්‍ය ජාලය The Marie Colvin Journalists’ Network මාරි කොල්වින් ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ ජාලය යනු කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ගේ අන්තර්ජාල ප්‍රජාවකි, එහි සාමාජිකයින්ට ප්‍රායෝගික සහාය සහ උපදේශනය ලැබෙන අතර අන් අය සමඟ උපදෙස් බෙදා ගනී. එය අරාබි ලෝකයේ වැඩ කරන අරාබි භාෂාව කතා කරන කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ට විවෘතය.

උතුරු ඇමරිකාවේ ජාල

ජනමාධ්‍යවේදය සහ කාන්තා සම්මන්ත්‍රණය   Journalism & Women Symposium  1985 දී ආරම්භ කරන ලද අතර එමගින් එක්සත් ජනපදයේ කාන්තා ජනමාධ්‍යවේදීන් සඳහා ක්‍රියාකාරී ජාතික ලැයිස්තු සේවාවක්, කලාපීය පරිච්ඡේද සහ ජාලකරණ සහ පුහුණු සිදුවීම් ඇතුළත් ප්‍රජාවක් ලබා දීම අරමුණු කර ඇත.මෙම සංවිධානය මාධ්‍ය තුළ “කාන්තාවන්ට බලපාන ගැටලු පිළිබඳ සම්පත්, සහාය, පුහුණුව සහ තොරතුරු” සැපයීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. JAWS විසින් වාර්ෂික සමුළුවක් පවත්වනු ලබන අතර අඛණ්ඩ උපදේශනයද ලබා දේ.

ජාත්‍යන්තර කාන්තා මාධ්‍ය පදනම  International Women’s Media Foundation  ඇමෙරිකාවේ වොෂිංටනයේදී 1990 දී ආරම්භ කරන ලද අතර ලොව පුරා  මාධ්‍යවේදීනියන්ට, අඩුවෙන් වාර්තා වන කතා  කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් ප්‍රදාන, පුහුණුව සහ වාර්තාකරණ චාරිකා සපයයි. මෙම සංවිධානයේ හදිසි අරමුදලක් ද ඇති අතර ආරක්ෂිත පුහුණුව සඳහා සහාය වේ – තොරතුරු පහත “ආරක්ෂාව” කොටසේ සොයාගත හැකිය.

Association for Women in Communications එක්සත් ජනපදය කේන්ද්‍ර කරගත් මාධ්‍යවේදිනියන් සඳහා වූ සංගමය 1990 දී ආරම්භ වූ සංවිධානයකි. ඉගෙනීමේ අවස්ථා, රැකියා මණ්ඩලයක් සහ කාන්තා නායිකාවන්ගේ ජාලයක් හරහා සම්බන්ධතා තුළින් සන්නිවේදනයේ කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව ඉහළ නැංවීමට කටයුතු කරයි.

ආරක්‍ෂක සම්පත්

ආරක්‍ෂාව සියලුම මාධ්‍යවේදීන්ගේ අවධානයට සේම කණස්සල්ලටද හේතු වන  කරුණකි. නමුත් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පදනම් කරගත් ප්‍රචණ්ඩත්වය, හිංසනය, කර්තෘ මණ්ඩලයේ හෝ ප්‍රවෘත්ති මැදිරියේ දී හෝ ක්ෂේත්‍රයේ මුහුණ දෙන්නට සිදුවන හිංසන සහ තාඩන පීඩනවලට ගොදුරු වීමට මාධ්‍යවේදිනියන්ට සිදුවෙයි.  මාධ්‍ය කර්මාන්තයේ නියැළෙන කාන්තාවන්ට එවැනි අවස්ථාවලදී ආරක්‍ෂාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා වූ සම්පත් කිහිපයක් පහත දැක්වේ

ගුවන් විදුලි හා රූපවාහිනි කාන්තා ජාත්‍යන්තර සංගමය (International Association of Women in Radio & Television) විසින් මාධ්‍යවේදිනියන්ගේ  ආරක්ෂාව පිළිබඳව අත් පොතක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මෙම අත්පොත  ගැටුම් කලාපවල වාර්තාකාරිණියන්  ඉලක්ක කරගත් මාර්ගෝපදේශනයකි.

ශාරීරික ආරක්‍ෂාව:

තනි පුද්ගල වාර්තාකරණය (Physical Safety: Solo Reporting)  සහ ශාරීරික ආරක්‍ෂාව: ලිංගික හිංසනය අවම කිරීම  (Physical Safety: Mitigating Sexual Violence   යනු 2019 දී මාධ්‍යවේදීන් ආරක්‍ෂා කිරීමේ කමිටුව විසින් නිර්මාණය කරන ලද දැනුම් මූලාශ්‍රයන්ය. ය.

ජාත්‍යන්තර කාන්තා මාධ්‍ය පදනම (International Women’s Media Foundation ) විසින් නීති සහ වෛද්‍ය බිල්පත් සහ නැවත පදිංචි කිරීමේ පිරිවැය සඳහා කාන්තා මාධ්‍යවේදීනියන් සඳහා හදිසි අරමුදලක් පිහිටුවා ඇත.

අනතුරුදායක තත්ත්වයන් හි  පසුවන  මාධ්‍යවේදිනියන්ට ආධාර සපයන ආරක්ෂක මාර්ගෝපදේශකයින් ගේ සහ සංවිධානවල සාමාන්‍ය සම්පත් පිටුවක්   විමර්ශණාත්මක  මාධ්‍යවේදීන් ගේ ගෝලීය ජාලය විසින් ද සම්පාදනය කර ඇත. වෛද්‍ය සහ නීති ආධාරවල සිට මාධ්‍යවේදියාගේ ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් ඇති රටින් පිටුවහල් කිරීම දක්වා එයින් ආධාර උපකාර කෙරේ.

මාධ්‍ය සහ මාධ්‍ය නිදහස සඳහා වූ යුරෝපීය මධ්‍යස්ථානය European Center for Press & Media Freedom විසින්  මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර ඇති අතර එමඟින් මාධ්‍යවේදීන්ට සම්පූර්ණ රහස්‍ය භාවයෙන් යුතු සංකේතාත්මක පණිවිඩ මඟින් තමන්ට එල්ල වන තර්ජන සහ ප්‍රහාර පිළිබඳව  කරුණු වාර්තා කර උදව් ලබා ගත හැකිය. මෙම සංවිධානයෙහි සේවිකාවන් විසින් පණිවිඩ විවෘත කරන අතර වාර්තා රහසිගතව තබා ගනී.

ආරක්ෂාව පිළිබඳ වැඩි විස්තර සඳහා, GIJN හි සම්පත් මධ්‍යස්ථානය: මාධ්‍යවේදීන් සඳහා හදිසි ආධාර බලන්න.

ජාත්‍යන්තර ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සම්මේලනය International Federation of Journalists ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය සමඟ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ට එරෙහි හිංසනය නැවැත්වීමේ ව්‍යාපාරයක් සඳහා කටයුතු කරමින් සිටී. අධ්‍යයන මෙවලම් කට්ටල, ප්‍රකාශන සහ අදාළ ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධක ඊට ඇතුළත් වේ. එමෙන්ම මාධ්‍යවේදීන්ට බලපාන ගැටලු කෙලින්ම විසඳීමට සහ අර්ථවත් වෙනසක් සඳහා එක් එක් රටවල රජයන්ට  බලපෑම් කිරීමට IFJ  සහයෝගය සහ සම්පත් සපයයි. 2019 නොවැම්බරයේදී, IFJ විසින් මාධ්‍යවේදීනියන් අන්තර්ජාලය හරහා මුහුණ දෙන හිංසනයන්ට එරෙහිව සාමූහිකව සටන් කිරීම සඳහා මාර්ගෝපදේශ හඳුන්වා දෙන ලදී.

Troll-Busters.com යනු “ජනමාධ්‍යවේදිනියන් ඉලක්ක කර ගනිමින් අන්තර්ජාලයේ ඇති විවිධ “පළිබෝධ පාලනය” ලබා දෙන ගෝලීය ව්‍යාපාරයකි .  එමඟින් අන්තර්ජාලය හරහා මාධ්‍යවේදිනියන් වෙත එල්ල වන හිංසන පීඩන තර්ජන  හඳුනා ගැනීම, අවම කිරීම සහ මාර්ගගත තර්ජන සහ හිංසනය පිළිබඳ වාර්තාකරණය පිළිබඳ විශේෂීකරණය සිදුවේ. කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් සඳහා වූ සම්පත් හා පුහුණුව ද ඔවුන් සතුව ඇත.

PEN America   නම් සංවිධානය මෑතකදී අන්තර්ජාල මගින් එල්ල වන සහ හිරිහැර වලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා ප්‍රායෝගික මෙවලම් හා උපක්‍රම සහිත ක්ෂේත්‍ර අත්පොතක් නිකුත් කළේය. PEN අත්පොත විස්තර කරන්නේ “සයිබර් හිංසනය, වෛරී සහගත කථාව සහ වෙනත් ආකාරයේ ඩිජිටල් හිරිහැර කිරීම් පිළිබඳ උපදෙස්, මඟ පෙන්වීම් සහ සම්පත් එක්රැස් කිරීමේ කඩයක්” ලෙස ය. “කුමක් කළ යුතුද” යන්න පිළිබඳ විශ්වීය උපදෙස්වලට අමතරව, අදාළ එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය නීති පිළිබඳ තොරතුරු මෙම අත්පොතට ඇතුළත් ය.

බයිට් බැක් Byte Back ව්‍යාපාරය 2016 දී ජාත්‍යන්තර මාධ්‍යවේදීන්ගේ සම්මේලනය සහ ආසියා පැසිෆික් කලාපයේ හවුල් සංවිධාන විසින් සයිබර් හිංසනය සහ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ට හිරිහැර කිරීම නැවැත්වීම සඳහා ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ව්‍යාපාරය මාර්ගගත හිරිහැරවලට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා සම්පත්, උපක්‍රම සහ සහයෝගය ලබා දේ.

ඇක්සස් නිව්ස් ඩිජිටල් ආරක්‍ෂක උපකාරක සේවාව ලොව පුරා පුද්ගලයින් සහ සංවිධාන සමඟ නොමිලේ ක්‍රියාත්මක වේ. ඉංග්‍රීසි, ස්පාඤ්ඤය, ප්‍රංශය, ජර්මානු, පෘතුගීසි, රුසියානු, ඔස්ට්‍රොනීසියානු භාෂාව වන ටැගලොග්, අරාබි සහ ඉතාලි යන භාෂා දෙකෙන්ම පැය දෙකක කාලයක් තුළ ඩිජිටල් ආරක්‍ෂක භාවිතයන් වැඩිදියුණු කිරීමට සහ හදිසි ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ඔවුන්ට හැකි වේ.

ස්ත්‍රීවාදී සයිබර් ආරක්‍ෂාව සඳහා ස්වයං ආරක්ෂාව පිළිබඳ මාර්ගෝපදේශනයක් (A DIY Guide to Feminist Cybersecurity) මඟින් අන්තතර්ජාලය හරහා කාන්තා මාධ්‍යවේදිනියන්ට සිදුවිය හැකි විවිධ අනර්ථයන් රැසකින් ආරක්ෂාව ලබා ගැනීමට තමන් විසින් අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රමෝපායය  පිළිබඳව සඳහන් කරයි.

Speak Up & Stay Safe (r): A Guide to Protecting Yourself From Online Harassment – මෙම මාර්ගෝපදේශනය මඟින්ද සිදුවන්නේ අන්තර්ජාලය හරහා කාන්තාවන්ට සහ මාධ්‍යව්දිනියන්ට එරෙහිව සිදුවන විවිධ හිංසන, කරදර, අපහාස තාඩන පීඩනවලින් ඔවුන් වළක්වා ගැනීම සහ ආරක්ෂිතව අන්තර්ජාලය පරිහරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කළ යුතු පිළිවෙත්ය.

Alerta Machitroll (ඇලෙර්ටා මැචිට්‍රෝල්) යනු ඩිජිටල් පරිසරයේ කාන්තාවන්ට එරෙහි හිංසනයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා 2015 දී ෆන්ඩැසියන් කරිස්මා නම් සංවිධානය විසින් ආරම්භ කරන ලද කොලොම්බියාව පදනම් කරගත්  ව්‍යාපාරයකි. මෙම කණ්ඩායම අනතුරු ඇඟවීම සමඟ අන්තර්ජාලය මඟින් සිදුවන  හිංසනයන්ට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා අනතුරු ඇඟවීමේ උත්පාදක යන්ත්‍රයක් සහ ස්වයං උපකාරක උපාය මාර්ගයන් සපයයි.

Crash Override Network‘s resource center මෙයද අන්තර්ජාල අපයෝජන අවස්ථාවන්හිදී ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි මෙවලම්, මාර්ගෝපදේශ සහ සේවා ලැයිස්තුගත කරයි. එහිදීද කාන්තාවන්ට අන්තර්ජාල පරිහරණයේදී සිදුවිය හැකි විවිධ අර්බුද,  එකඟතාවකින් තොරව සිදුකරන විවිධ අන්තර්ජාල අකටයුතුකම් සඳහා ආරක්ෂාවක් ලබා දෙයි.

අන්තර්ජාලයේ හදිසි ආධාර (Online SOS) ලාබ නොලබන සංවිධානයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන මෙයද  ඕනෑම ආකාරයක අන්තර්ජාල හරහා සිදුවන  හිංසනයකට මුහුණ දෙන එක්සත් ජනපද මාධ්‍යවේදිනියන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කර නොමිලේ සහයෝගය ලබා දෙයි.

Take Back the Tech යනු කාන්තාවන්ට එරෙහි හිංසනය නැවැත්වීම සඳහා තාක්‍ෂණය පාලනය කිරීම අරමුණු කරගත් ගෝලීය සහයෝගීතා ව්‍යාපාරයකි. තාක්‍ෂණය ආශ්‍රිත හිරිහැරවලට ගොදුරු වූවන්ට, ඔවුන් භාවිත කරන පරිගණක දුරකථන වැනි උපාංග සඳහා ඩිජිටල් ආරක්‍ෂක යෙදුම් සහ ඔවුන්ගේ  අයිතිවාසිකම්, ස්වයං රැකවරණය සහ දිවි ගලවා ගැනීමේ උපාය මාර්ග සඳහා සම්පත් ඔවුහු සපයති. මෙම සංගමය  ප්‍රාදේශීය ව්‍යාපාර ආරම්භ කිරීමට ද සහයෝගය දක්වයි.

“2019 වසරේ ඒකල කාන්තා සංචාරය සඳහා නරකම (සහ ආරක්‍ෂිතම) රට  (The Worst (& Safest) Countries for Solo Female Travel in 2019“ නමින්  සංචාරක මාධ්‍යවේදීන් වන ආෂර් ෆර්ගියුසන් සහ ගීතිකා බෙන්සන් විසින් රටවල් 50 ක් අධ්‍යයනය කර සකසන වාර්තාවකි. තවද, තනිවම සංචාරය කිරීමේදී කාන්තාවන්ට ආරක්‍ෂිතව සිටිය හැක්කේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ උපදෙස් 42 ක් එහි ඇතුළත්ය.

“අන්තර්ජාලයේ මාධ්‍යවේදිනියන්ගේ  ආරක්‍ෂාව Safety of Female Journalists Online” ” යනුවෙන් පිටු 200 ක සම්පත් මාර්ගෝපදේශනයක් මාධ්‍ය නිදහස පිළිබඳ නියෝජිත කාර්යාලය RFOM) විසින් සකස් කරනු ලැබ ඇත.

වෙනස්කම් සහ හිංසනය පිළිබඳ සම්පත්

රැකියා ස්ථානයේදී වෙනස් කොට සැලකීම සහ හිරිහැර කිරීම පුවත්පත් කලාව ඇතුළු බොහෝ කර්මාන්තවල පවතින පොදු ගැටලු වෙයි. ඇමෙරිකාවේ විදේශ සබඳතා පිළිබඳ කවුන්සිලයේ මෑත කාලීන වාර්තාවලට අනුව, රටවල් 18 කට තවමත් කාන්තාවන්ට වැඩ කිරීමට සැමියාගේ අවසරය අවශ්‍ය වන අතර, රටවල් 59ක රැකියා ස්ථාන වල ලිංගික හිංසනයට එරෙහිව කිසිදු නීත්‍යානූකූල ආරක්ෂාවක් නොලැබේ.  තවත් රටවල්  104ක  කාන්තාවන්ට ලබා ගත හැකි ආකාරයේ රැකියා සීමා කෙරෙයි. පුරුෂයන්ට සාපේක්ෂව ඇති වැටුප් විෂමතා  ගෝලීය ය. රැකියා ස්ථානයේ ලිංගික වෙනස්කම් කිරීම් සහ ලිංගික හිංසනයන් විසඳීම සඳහා දැනට පවතින සම්පත් කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

වුමන් ඉන් නිව්ස් ආයතනය, තම මාධ්‍ය ආයතන තුළ ලිංගික හිංසනයට මුහුණ දීම සහ වැළැක්වීම සඳහා සේවා යෝජකයින්ට සහ සේවකයින්ට මෙවලම් කට්ටලයක් සකස් කර ඇත. මෙවලම් කට්ටලයට ප්‍රායෝගික මාර්ගෝපදේශනයක්, දැනුවත් කිරීමේ පෝස්ටර්, නියැදි ප්‍රතිපත්ති, සමීක්ෂණ සහ සන්නිවේදන සැකිලි ඇතුළත් වේ. කාන්තාවන්ට වඩා යහපත් සේවා පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට කළමනාකරුවන්ට උපකාර කිරීම සඳහා වුමන් ඉන් නිව්ස් හි  විවිධ සම්පත් ඇත. මෙම සංවිධානය උප සහරා අප්‍රිකාවේ, මැද පෙරදිග සහ අග්නිදිග ආසියාවේ විවිධ කටයුතු සිදු කරයි. ඔවුන්ගේ වෙබ් විකාශනය  (පොඩ්කාස්ට්) වන  ද බැක්ස්ටෝරි, ප්‍රවෘත්ති කාමර තුළ කාන්තා නායකත්වයේ ගැටලු විමර්ෂණය කරයි.

යුනෙස්කෝව සහ මාධ්‍යවේදීන් සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර මධ්‍යස්ථානය (IFJ) එක්ව කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ට එරෙහි මාර්ගගත ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ සමීක්ෂණයක් ප්‍රකාශයට පත් කළහ. සමීක්‍ෂණයට, “අන්තර්ජාල ප්‍රචණ්ඩත්වය යන තේමාව යටතේ මෙතෙක් ගෝලීය වශයෙන් සිදුකරන ලද වඩාත්ම සවිස්තරාත්මක හා භූගෝලීය සමීක්ෂණය” සඳහා රටවල් 113 ක කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් 714 දෙනෙකුගෙන් ප්‍රතිචාර ලැබුණි.

යුනෙස්කෝව, ජාත්‍යන්තර ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සම්මේලනය (International Federation of Journalists- IFJ) ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය  (ILO) සමඟ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ට එරෙහි හිංසනය නැවැත්වීමේ ව්‍යාපාරයක් සඳහා කටයුතු කරමින් සිටී. සම්පත්වලට මෙවලම් කට්ටල, ප්‍රකාශන සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයේ වැටුප් පරතරය ඇතුළුව අදාළ ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධක ඇතුළත් වේ. හිරිහැර කිරීම් ඇතුළුව ගැටලු සෘජුවම විසඳීමට සහ අර්ථවත් වෙනසක් සඳහා පළාත් පාලන ආයතනවලට බලපෑම් කිරීමට IFJ සහයෝගය සහ සම්පත් සපයයි.

එක්සත් ජනපදයේ, TIME’S UP Legal Defense Fund නීති ආරක්‍ෂක අරමුදල රැකියා ස්ථානයේ ලිංගික හිංසනයන්ට හා පළිගැනීම්වලට ලක්වන කාන්තාවන් නීතිඥවරුන් හා මාධ්‍ය විශේෂඥයින් සමඟ සම්බන්ධ කරයි.

වොෂිංටනය පදනම් කරගත් ප්‍රෙස් ෆෝවර්ඩ් හි රැකියා ස්ථානයේදී මාධ්‍යවේදීන් සඳහා ලිංගික හිංසනයට ලක්වීම සහ ඊට අදාළ අනෙකුත් සම්පත් සඳහා පියවරෙන් පියවර මාර්ගෝපදේශනයක් ඇත. මේවා සැලසුම් කර ඇත්තේ එක්සත් ජනපදයේ නීති සහ ප්‍රතිපත්ති මනසේ තබාගෙන වන නමුත් වෙනත් රටකදී වුවද එය ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.

ප්‍රංශයේ Prenons la une යනු මාධ්‍ය තුළ කාන්තාවන්ගේ සාධාරණ නියෝජනය සහ ප්‍රවෘත්ති කාමරවල වෘත්තීය සමානතාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයකි. වෙනස්කම් සහ හිංසාවලට මුහුණ දෙන කාන්තාවන්ට මෙම ජාලය ආධාර සපයයි.

බ්‍රසීලයේ විමර්ශණාත්මක  මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමය  කර්මාන්තයේ කාන්තාවන් මුහුණ දෙන අභියෝග පිළිබඳව පර්යේෂණ පැවැත්වීය. එම  සොයා ගැනීම් මත පදනම්ව, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පදනම් කරගත් හිංසනය, වෙනස් කොට සැලකීම සහ හිංසනය ආමන්ත්‍රණය කිරීම සඳහා බ්‍රසීලයේ මාධ්‍ය ආයතන සඳහා Mulheres No Jornalismo Brasileiro නම් නිර්දේශ ලැයිස්තුගත කර ඇත. 2018 දී බ්‍රසීලියානු මාධ්‍යවේදීන් 50 ක් ද ෆේස්බුක් සහ ට්විටර් හි #DeixaElaTrabalhar නම් හැෂ් ටැගය භාවිතා කරමින් ලිංගික හිංසනයට හා වෙනස් කොට සැලකීමට එරෙහිව වීඩියෝ ප්‍රකාශනයක් නිකුත් කළහ. හැෂ් ටැග් වැකිය පරිවර්තනය කර ඇත්තේ “ඇයට වැඩ කිරීමට ඉඩ දෙන්න” යන්නයි.

#MeToo ව්‍යාපාරයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් කැමරූන් මීඩියා වුමන්ස් WhatsApp කණ්ඩායමක් ලෙස ආරම්භ කරන ලද අතර 2018 දී සංවෘත ෆේස්බුක් පිටුවක්. ද ආරම්භ කළේය. කැමරූන්හි රටේ සංකේතය ගැන සඳහන් කරමින් #StopSexualHarassment237 හැෂ් ටැගය සමඟ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් ට්විටර් සාකච්ඡාවක් පැවැත්වූ අතර ප්‍රවෘත්ති කාමරවල කාන්තාවන් මුහුණ දෙන ගැටලු සාකච්ඡා කරමින් වීඩියෝ බෙදා ගත්හ.

#MeToo ව්‍යාපාරය ආසියාවේ සලකුණක් තබා ඇත. චීනය සහ ජපානය තුළ ලිංගික හිංසනය හා පහරදීම් පිළිබඳව සොයා බැලීම සහ ආවරණය කිරීම පිළිබඳ කතන්දර සහ උපදෙස් බෙදා හදා ගැනීමේදී 2018 හෙළිදරව් කිරීමේ ආසියාවේ  GIJN මණ්ඩලයේදී කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්. එසේම, GIJN හි හොංකොං කාර්යාංශයෙන් චීනයේ #MeToo ව්‍යාපාරය ආවරණය කිරීම සඳහා විමර්ශණාත්මක මාධ්‍යවේදීන්ගේ කාර්යභාරය පිළිබඳ උපදෙස් මාලවක් ඉදිරිපත් කළේය.

ජපානයේ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් #WithYou ව්‍යාපාරය සමඟ ලිංගික හිංසනයට එරෙහිව සටන් වදින අතර මෑතකදී පිහිටුවන ලද ජපන් කාන්තා මාධ්‍ය ජාලය. මෙම කණ්ඩායම ජපානයේ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් විසින් ලිංගික හිංසනයට ලක් කිරීම පිළිබඳ නිර්නාමික කතන්දර ලේඛනයක් ද ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

එක්සත් රාජධානියේ දෙවන මූලාශ්‍රය (The Second Source) සංවිධානය   පිහිටුවන ලද්දේ ද මාධ්‍යවේදිනියන්ට තම වෘත්තීය තුළින් සිදුවන හිරිහැර වලට මුහුණ දීම සඳහා ය. මෙම සංවිධානයේ අරමුණ දැනුවත් කිරීම, කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම සහ කර්මාන්තයේ වෙනසක් ඇති කිරීමය .

ප්‍රංශයේ, ප්‍රෙනෝන්ස් ලා සමඟ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් 400 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් 2018 නොවැම්බර් මාසයේදී #NousToutes නම් හැෂ් ටැගය සමඟ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පදනම් කරගත් ප්‍රචණ්ඩත්වයට එරෙහිව පෙළපාලි යාම සඳහා පෙත්සමකට අත්සන් තැබූහ.

වුමන් ඉන් නිව්ස් විසින් මෑතකදී කරන ලද අධ්‍යයනයක් වන්නේ  “වීදුරු සිවිලිම් – දකුණු අප්‍රිකානු මාධ්‍ය ආයතනවල කාන්තාවන්  Glass Ceilings: Women in South African Media Houses” මාධ්‍ය ආයතන තුළ ලිංගිකත්වය පිළිබඳ පොදු ගැටලු හඳුනාගෙන ඒවා විසඳීමට නිර්දේශ ලබා දෙයි.

රැකියා ස්ථාන වෙනස්කම් කිරීම්, හිරිහැර කිරීම් සහ වැටුප් පරතරය වැනි කරුණු ඇතුළුව ඩිජිටල් කාන්තා නායිකාවන් විසින් කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ට විනාඩි 30 ක නොමිලේ පුහුණුව ලබාදයි.

ජාත්‍යන්තර කාන්තා මාධ්‍ය පදනම (IWMF) සමඟ හවුල් වී ටෝටම් ව්‍යාපෘතිය විවිධ භාෂාවලින් හිරිහැර කිරීම පිළිබඳ මාර්ගගත පාඨමාලා කිහිපයක් නිර්මාණය කර ඇත.

උපදේශකයින් සොයා ගැනීම

 අපේ වෘත්තීය තලය තුළ ඉහළට යාම සඳහා දැනුම සහ අත්දැකීම් සහිත උපදේශකයන්  සතු දැනුම සහ අත්දැකීම් සමගින් විවිධ උපකාර ලබා ගත හැක.  ඔබ කරන ව්‍යාපෘතිය සමඟ ඉදිරියට යාම, සාධාරණ වැටුපක් පිළිබඳව  සාකච්ඡා කිරීම, හිතකර නොවන  රැකියා පරිසරයක් හෝ සගයෙකු සමඟ දුෂ්කර සබඳතාවක් ඇති කර ගැනීම ඇතුළු පුළුල් පරාසයක ගැටලු සඳහා ඔබට උපකාර කළ හැකි පළපුරුද්ද හා දැනුම සමඟ ඔවුහු පැමිණෙති. නියම උපදේශකයකු තමන්ට සොයා ගැනීමට කාලයක් ගත විය හැකි මුත් මාධ්‍යවේදිනියන්ට  එවැනි පුද්ගලයන් සොයා ගැනීම අසීරු නැත.

ඩිජිටල් කාන්තා නායිකාවෝ Digital Women Leaders  නම් සංවිධානය ඇමෙරිකානු මාධ්‍ය වේදිනියන්ට තනි තනි වශයෙන්  උපදෙස් දෙන මග පෙන්වන ආයතනයකි. ඔවුහු තම මඟ පෙන්වීම් අවැසි සෑම මාධ්‍යවේදිනියකටම විනාඩි 30ක් බැගින් ලබා දෙති. ඔවුන්ගේ උපදේශක ලැයිස්තුවේ සිටින බොහෝ පුහුණුකරුවන් එක්සත් ජනපද මාධ්‍ය තුළ වැඩ කරන අතර, ලොව පුරා පදනම් සහිත කිහිප දෙනෙක් ද  සිටිති.

එක්සත් රාජධානියේදෙවන මූලාශ්‍රය , (The Second Source) සංවිධානය විශේෂයෙන් කැප වී ඇත්තේ වෘත්තීය මාධ්‍යවේදිනියන්  ලෙස තම වෘත්තිය ගමන ආරම්භ කළද විවිධ හේතු නිසා අතරමඟ දී රැකියාව  අතහැර යාමට සූදානම් වන කාන්තාවන්ට සහ තමන්ට වැඩි මඟ පෙන්වීමක් අවශ්‍ය යැයි හැඟෙන කාන්තාවන් වෙනුවෙනි. එවැනි මාධ්‍යවේදිනියන්  ඉලක්ක කරගත් උපදේශක යෝජනා ක්‍රමයක් දියත් කර ඇත. එය වෘත්තීයමය උපදෙස් පමණක් නොව, රැකියාව හා සම්බන්ධ අභියෝග සමඟ කටයුතු කිරීමට  උපදෙස් දෙයි.

ඇමෙරිකාව පදනම් කරගත් Journalism & Women Symposium  සාමාජිකයින් සඳහා වසර පුරා උපදේශන පවත්වයි. උපදේශකයන් සහ ඔවුන්ගේ සේවා ලබා දෙන්නන් ගැලපෙන්නේ ඔවුන් පදනම් ව සිටින ප්‍රදේශය අනුවය.   මෙම වැඩසටහන මඟින් වෘත්තීය පුහුණු කිරීම්, වෘත්තිය අතර මඟ නවතා ඇතිනම් නැවත ආරම්භ කිරීම,  රැකියා සම්මුඛ සාකච්ඡා, කළමනාකරණය සහ නායකත්වය, ලිවීමේ පුහුණුව, වැටුප් වර්ධක ලබා ගැනීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම් ඇතුළු විෂය ගණනාවක් සඳහා උපදේශන ලබා දෙයි.  

Coalition for Women in Journalism  මෙක්සිකෝවේ, ලතින් ඇමරිකාවේ සහ ආසියාවේ පළපුරුදු මාධ්‍යවේදීන්ගෙන් උපදේශනය ලබා දෙයි.

Chicas Poderosas  ගැන අපි මෙම ලිපියේ මුලින්ද සඳහන් කළෙමු. රටවල් 13 ක ශාඛා මෙහි ඇති අතර විමර්ශණාත්මක ජනමාධ්‍ය වැඩමුළු සහ සැසි සංවිධානය කරයි. කාන්තාවන්ට නායකත්වය, ඩිජිටල් සහ නව මාධ්‍ය කුසලතා පුහුණු කිරීම සහ උපදේශනය සහ සාමාජිකත්ව සඳහා පහසුකම් සලසයි.

 Women in Journalism යනු එක්සත් රාජධානියේ මාධ්‍ය තුළ කාන්තාවන්ගේ වෘත්තීයමය ජාලයකි. WIJ හි නැගී එන මාධ්‍යවේදීන් සඳහා මෙන්ම උසස් තනතුරු කරා යාමට කැමති ස්ථාපිත මාධ්‍යවේදීන් සඳහා උපදේශන වැඩ සටහනක් ඇත.

Women in News  උප සහරානු අප්‍රිකාව, මැද පෙරදිග සහ අග්නිදිග ආසියාවේ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් කණ්ඩායම් මඟ පෙන්වීම සහ පුහුණු කිරීම සඳහා පහසුකම් සපයයි.

ජර්මනියේ නැගී එන කාන්තා ජනමාධ්‍යවේදීන් සඳහා උපදේශන වැඩසටහනක් Journalistinnenbund සතුය.

Latinas in Journalism Mentorship Program එක්සත් ජනපදය පදනම් කරගත් ලතින් භාෂා මාධ්‍යවේදී උපදේශන වැඩසටහනකි. ලතින් කාන්තාවන් සහ ලතින් භාෂාවෙන්  පමණක්  මාධ්‍යකරණය කරන  කාන්තාවන්ට ඔවුන්ගේ අත්දැකීම් සහ දැනුම සහිත ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ගේ උපදේශනය ලබා ගැනීම සඳහා පිහිටුවා ගත් සංවිධානයකි.

ප්‍රදාන සහ සාමාජිකත්ව

මාධ්‍යවේදිනියන්ට මෙන්ම ස්ත්‍රින් සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්න පිළිබඳව නිතර කතා ලියන මාධ්‍යවේදීන් සඳහා විශේෂයෙන් වෙන් වූ ශිෂ්‍යත්ව සහ ප්‍රදානයන්ද ලෝකයේ ඇත. මෙහි දැක්වෙන්නේ එවැනි ශිෂ්‍යත්ව සහ ප්‍රදානයන් කිහිපයකි.

පොදුවේ පුරුෂයින්ට හා කාන්තාවන්ට ලබා ගත හැකි ප්‍රදාන සහ සාමාජිකත්ව පිළිබඳ සාමාන්‍ය ලැයිස්තුවක් සඳහා GIJN resource page පිටුවට පිවිසෙන්න.

ජාත්‍යන්තර කාන්තා මාධ්‍ය පදනම (International Women’s Media Foundation) වසර පුරා විවිධ කාලසීමාවන් හි දිවෙන  ලොව පුරා සිටින කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් සඳහා ප්‍රදාන ගණනාවක් තිබේ. මේවාට ඇමරිකානු කාන්තාවන්ගේ ප්‍රජනක සෞඛ්‍ය පිළිබඳ ප්‍රශ්න, අයිතිවාසිකම් සහ යුක්තිය පිළිබඳ කාන්තා සෞඛ්‍ය වාර්තාකරණය ඊට ඇතුළත්ය. විශේෂයෙන් ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය සම්බන්ධයෙන් අඩු අවධානයකට යොමු වන සංවේදී කරුණු වාර්තා කිරීම වෙනුවෙන් නිර්මාණය වූ  ප්‍රදානයන් ඇත.  එසේම ඇමෙරිකාවේ තවත් ආයතනද මෙම ප්‍රදානයන් සඳහා සම්බන්ධ වන අවස්ථා ඇත.  කිම්වොල් අනුස්මරණ අරමුදල සහ සෙකියුලියර් සොසයිටි එවැනි සහනය වන ආයතන දෙකකි.  ජාත්‍යන්තර කාන්තා පදනම විමර්ශන වාර්තාකරණය සහ මාධ්‍ය සංවර්ධනය ඇතුළු ව්‍යාපෘති සඳහා සහය වන කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් සඳහා හෝවර්ඩ් ජී. බෆට් අරමුදල Howard G. Buffett Fund for Women Journalists ද පවත්වාගෙන යයි.

මෑතකදී තුර්කියේදී ඝාතනයට ලක් වූ සෞදි මාධ්‍යවේදියකු වන ජමාල් කෂෝගි නමින්ද සම්මානයක් මේ වනවිට නිර්මාණය වී ඇත. නිර්භීත පුවත්පත් කලාව සඳහා වූ ජමාල් කෂෝගී සම්මානය ටෙක්සාස්හි ඔස්ටින්හි පිහිටි පවුල් පදනමක් වන ඉන්ටි රේමි අරමුදල විසින් අනුග්‍රහය දක්වන නව ප්‍රදාන සමූහයකි. මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්, කාන්තා අයිතිවාසිකම්, මානව හා ලිංගික ජාවාරම්, දූෂණ හා බලය අයුතු ලෙස භාවිතා කිරීම සහ දේශගුණික විපර්යාස යන මාතෘකා යටතේ වයස අවුරුදු 35 ට අඩු මාධ්‍යවේදීන් සහ ලේඛකයින්ගේ විමර්ශන ව්‍යාපෘති සඳහා වාර්තා කිරීමේ වියදම් පියවා ගැනීම සඳහා ඩොලර් 5,000 දක්වා ප්‍රදාන එමගින් ලබා දෙයි.

WanaData වනඩේටා  යනු දත්ත පදනම් කරගත් කතා නිර්මාණය කිරීම සඳහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන අප්‍රිකානු මාධ්‍යවේදීන්, දත්ත විද්‍යාඥයින් සහ කාර්මික ශිල්පීන්ගේ ජාලයකි. ජාලය සහ එහි හවුල්කරුවන් විසින් උගන්ඩාවේ ජනමාධ්‍යවේදීන් සඳහා ඩිජිටල් පුවත්පත් කලාව පිළිබඳ පුහුණු වැඩසටහනක් මෑතකදී ඉදිරිපත් කරන ලදී.

නයිජීරියාවේ ලාගෝස් හි මූලස්ථානය කොට ඇති ගවේෂණාත්මක පුවත්පත් කලාව සඳහා වුල් සොයින්කා මධ්‍යස්ථානය ෆ්‍රී ප්‍රෙස් අන්ලිමිටඩ් හි සහයෝගය ඇතිව කාන්තා මාධ්‍යවේදීන්ගේ නායකත්ව සාමාජිකත්වය සඳහා සත්කාරකත්වය සපයයි. මෙම වැඩසටහන මඟින් අවම වශයෙන් වසර තුනක පළපුරුද්දක් ඇති නයිජීරියානු මාධ්‍යවේදියන් නිපුණතා වර්ධනය, සහයෝගය සහ මෙවලම් තුළින් තම ප්‍රකාශනවල නායකත්ව තනතුරු ලබා ගැනීමට සහ කාන්තා මාධ්‍යවේදීන් ජාලයක් බලමුලු ගැන්වීමට බල ගැන්වීම අරමුණු කර ගෙන ඇත.

එක්සත් ජනපදයේ මාර්ගගත  ප්‍රවෘත්ති සංගමය Online News Association “ඩිජිටල් නවෝත්පාදනයන් ඉදිරියට ගෙන යන කාන්තාවන්ගේ නායකත්ව හා කළමනාකරණ කුසලතා අධීක්‍ෂණය” කරන වසරක වැඩසටහනක් සඳහා සත්කාරකත්වය සපයයි. විවිධ පසුබිම්වලින් හා ප්‍රවීණතාවයෙන් යුත් ඉංග්‍රීසි කතා කරන සහභාගිවන්නන්ගේ කණ්ඩායමක් වාර්ෂිකව ලොව පුරා ප්‍රවෘත්ති කාමරවලින් තෝරා ගනු ලැබේ.

කාන්තාවන්ගේ නායකත්ව ත්වරකය Women’s Leadership Accelerator නම් මෙම වැඩසටහන සතියක දැඩි පුහුණුව එක්සත් ජනපදයේ සත්කාරකත්වයෙන් සිදුවේ. ඔන්ලයින්  සංගමය  සමහර පුහුණු වීමේ ද්‍රව්‍ය සහ සම්පත් අන්තර්ජාලය හරහා ද ලබා ගත හැකිය.

Poynter Leadership Academy for Women in Media (මාධ්‍ය සඳහා කාන්තාවන් සඳහා වූ පොයින්ටර් නායකත්ව ඇකඩමිය) යනු මිනිසුන් සෘජුවම කළමනාකරණය කරන සහ ඔවුන්ගේ වසර 1 සිට 5 දක්වා වූ විධිමත් නායකත්ව පළපුරුද්ද ඇති කාන්තාවන් සඳහා වූ වැඩසටහනකි..

Women in News  වාර්ෂිකව උප සහරානු අප්‍රිකාවේ මාධ්‍යවේදීනියන් 50 දෙනෙකු සහ මැද පෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාවේ කාන්තාවන් 30 දෙනෙකු මධ්‍ය මට්ටමේ සිට ජ්‍යෙෂ්ඨ මට්ටම දක්වා තෝරා ගන්නා අතර, ඔවුන් කර්තෘ මණ්ඩල සහ ප්‍රවෘත්ති මැදිරි  කළමනාකරණය, නායකත්වය සහ කතුවැකි කුසලතා වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා මධ්‍ය මට්ටමේ සිට ජ්‍යෙෂ්ඨ  මට්ටමේ සංස්කාරකවරුන් හෝ ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදීන් වේ.

චිකාස් පොඩෙරෝසාස්  Chicas Poderosas  ලතින් ඇමරිකාවේ සහ ස්පාඤ්ඤයේ රටවල් 13 ක ශාඛා ඇති අතර එක්සත් ජනපද ප්‍රවෘත්ති කාමර තුළ සාමාජිකත්ව සඳහා පහසුකම් සලසා ඇත. සංවිධානයේ නිව් වෙන්චර්ස් විද්‍යාගාරය කාන්තාවන්ගේ මූලිකත්වයෙන් යුත් ස්වාධීන මාධ්‍ය ව්‍යාපාර සඳහා මඟ පෙන්වීම සහ අරමුදල් සපයයි.

නොබිඳි විදේශ ප්‍රතිපත්තිය Foreign Policy Interrupted  විදේශ ප්‍රතිපත්ති ක්ෂේත්‍රයේ කාන්තාවන් සඳහා සහයෝගිතා වැඩසටහනක් ඉදිරිපත් කරයි. අන්තර්ජාලය හරහා මොඩියුලයක් සහ කතුවැකි සම්බන්ධතා තුළින් මාධ්‍ය සහ වෙළඳ නාම කුසලතා ගොඩනැගීම කෙරෙහි මෙම වැඩසටහන අවධානය යොමු කරයි. මෙම වැඩසටහන ලෝකයේම මාධ්‍යවේදිනියන්ට විවෘතය.

කාන්තාවන් සඳහා සම්මාන

මාධ්‍යවේදිනියන්ගේ  කටයුතු අවධානයට ලක් කර ගැනීමටත් පිළිගැනීමටත් සම්මාන හොඳ ක්‍රමයකි.  ජාත්‍යන්තර ප්‍රවේශයන් සඳහා විවෘතව ඇති ගෝලීය සහ කලාපීය සම්මාන පිළිබඳ පොදු නාමාවලියක් සඳහා අවස්ථා ගණනාවක් සඳහා ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදීන් සඳහා වන ගෝලීය ජාලයේ වෙබ් අඩවියේ  සම්පත් පිටුවෙන්  https://helpdesk.gijn.org/support/solutions/articles/14000036515-awards  බලා ගත හැකිය.

පහත දැක්වෙන්නේ මාධ්‍යවේදිනියන්ට පමණක් ලබා ගත හැකි සම්මාන ය

ජාත්‍යන්තර කාන්තා මාධ්‍ය පදනම සත්‍ය හෙළිදරව් කිරීමට හා තර්ජනය හෝ බලපෑම් යටතේ වාර්තා කිරීමට ඇති ඉඩකඩ ඉහළ නැංවීමට අවදානමට මුහුණ දෙන මාධ්‍යවේදීන්ට මාධ්‍යකරණයේ ධෛර්යය සඳහා වන සම්මානය  (Courage in Journalism Awards), ට අනුග්‍රහය දක්වයි. ලොව පුරා සිටින මාධ්‍යවේදිනියන් සඳහා ත්‍යාග විවෘතව පවතින අතර සම්මාන සඳහා  නාම යෝජනා සලකා බලයි.

මාධ්‍යකරණයේ නියුතු කාන්තාවන්ගේ පදනම, මාධ්‍යවේදිනියන් සඳහා ජීවිතයේ එක්වරක් පමණක් හිමි කර දෙන සුවිශේෂී සම්මානයක් වාර්ෂිකව ලබා දෙයි.  ලොව පුරා කාන්තාවන්ගේ හඬ නැංවීම සඳහා සහ මාධ්‍ය නිදහස සඳහා අසාමාන්‍ය ශක්තියක් සහ කැපවීමක් පෙන්නුම් කළ කාන්තා නායකයින්ට මෙමගින් ගෞරව කරයි.  විශ්‍රාමික මාධ්‍යවේදීනියන්ට ද මෙය විවෘත වෙයි.

විමෙන් ඉන් නිවුස් ආයතනය උප සහරානු අප්‍රිකාවේ එක් කතෘවරියක් සහ මැදපෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාවේ එක් කතෘවරියක් සඳහා  කාන්තා කර්තෘමණ්ඩල නායකත්ව සම්මානය පිරිනැමේ. මෙම ප්‍රදානයෙන් තම ප්‍රවෘත්ති කාමර සඳහා ආදර්ශමත් මෙහෙවරක් කළ කාන්තාවන් සහ ඔවුන්ගේ නායකත්වය යටතේ සමාජයට ඔවුන්ගේ මාධ්‍ය දායකත්වය ඇගයීමට ලක් කෙරේ.

ගුවන් විදුලි හා රූපවාහිනී කාන්තාවන් ගේ ජාත්‍යන්තර සංගමය (International Association of Women in Radio & Television) යනු අප්‍රිකාව, ආසියාව, යුරෝපය සහ උතුරු ඇමරිකාවේ පරිච්ඡේද සහිත විකාශන හා විද්‍යුත් මාධ්‍යවල වැඩ කරන කාන්තාවන් සඳහා වන ගෝලීය ජාලයකි. IAWRT වාර්තාමය සම්මාන උළෙලේදී සමාජ බලපෑම්, නවෝත්පාදන සහ නැගී එන කුසලතා ඇතුළුව විවිධ අංශ තුනකින් සෑම වසර දෙකකට වරක් ඩොලර් 1,000 ත්‍යාගයක් පිරිනැමේ. ලොව ඕනෑම තැනක ගුවන් විදුලි, රූපවාහිනී සහ ඩිජිටල් මාධ්‍ය සමඟ වැඩ කරන කාන්තා නිෂ්පාදකවරුන්, අධ්‍යක්ෂවරුන් සහ මාධ්‍යවේදීන් සඳහා ප්‍රවේශය විවෘතය.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ ග්‍රාමීය සහ කලාපීය පුරා වැඩ කරන තරුණ මාධ්‍යවේදිනියන්  ඇගයීම සඳහා වාර්ෂිකව කැරොලයින් ජෝන්ස් වුමන් ඉන් මීඩියා  (Caroline Jones Women in Media Young Journalists Award) තරුණ මාධ්‍යවේදීන්ගේ සම්මානය පිරිනැමේ. කැන්බරා හි පුවත්පත් කලාව, දේශපාලනය සහ රජය පිළිබඳ දැඩි අත්දැකීමක් ලබා ගැනීම සඳහා ජයග්‍රාහකයින්ට පෞද්ගලික ඉගෙනුම් අරමුදලක්, උපදේශනයක් සහ සංචාරයක් ප්‍රදානය කෙරේ.

කාන්තා විශේෂඥයින් සොයා ගැනීම

බොහෝ අධ්‍යයනවලින් තහවුරු වී ඇති කරුණක් වන්නේ ලොව පුරා මාධ්‍ය තුළ කාන්තා ප්‍රවීණයන් දැඩි ලෙස නියෝජනය නොකරන බවය.  පිරිමි හා කාන්තා ප්‍රවීණයන්ගේ සමබරතාවක් ඇති කිරීමට කටයුතු කිරීම වර්තමාන සුසමාදර්ශය වෙනස් කිරීමට උපකාරී වනු ඇත.මේ අරමුණින්ද විවිධ ව්‍යාපෘති ලෝකය තුළ දියත් ව ඇත.

මේ සඳහා බී.බී.සී ය වැඩසටහනක් අරඹා ඇත. 2018 ආරම්භ කරන ලද බී.බී.සී 50:50 ව්‍යාපෘතිය බී.බී.සී ගුවන් විදුලි, රූපවාහිනී සහ වෙබ් අඩවිවල අන්තර්ගත සඳහා සම්බන්ධ වන  කාන්තාවන්ගේ අනුපාතය පෙන්වීම සඳහා වාර්තා තබා ගැනීමක් සිදුවෙයි. මීට අමතර ව ගෝලීය මාධ්‍ය අධීක්ෂණ ව්‍යාපෘතිය  The Global Media Monitoring Project යනු ලෝකයේ මාධ්‍ය තුළ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පිළිබඳ සිදු කෙරෙන විශාලතම හා දීර්ඝතම කාලයක් පවත්නා  අධ්‍යයනයයි.

ප්‍රවීණයන් සොයන මාධ්‍යවේදීන් විසින් භාවිතා කරන ක්‍රියාකාරී, විශ්වාසදායක දත්ත සමුදායන් සහිත සේවාවන් සඳහා GIJN සම්පත් මාර්ගෝපදේශනයක් සම්පාදනය කර ඇත.

Request a Woman Scientist  කාන්තා විද්‍යාඥයින් 500 දෙනෙකුගේ අනුග්‍රහය ඇතිව මාධ්‍යවේදීන්ට විෂය පිළිබඳ ප්‍රවීණතාව, ව්‍යාපෘති සහයෝගීතාව, සම්මන්ත්‍රණ සහ විද්වත් මණ්ඩල කතිකාවන් සඳහා විද්‍යාව පිළිබඳ පළපුරුදු කාන්තාවන්ගේ පුළුල් බහු විෂය ජාලයක් සමඟ සම්බන්ධ වීමට උපකාරී වේ.

ප්‍රවීණයන් පිළිබඳ වැඩි විස්තර සඳහා GIJN හි සම්පත් මධ්‍යස්ථානය: විශේෂඥ මූලාශ්‍ර සොයා ගැනීම බලන්න.

SheSource  කාන්තා මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ ලොව පුරා විවිධ මාතෘකා ඇති 1,100 කට අධික කාන්තා ප්‍රවීණයින්ගේ දත්ත ගබඩාවක් වන අතර එය නම, මූල පදය සහ ප්‍රවීණතා විෂය අනුව සෙවිය හැකිය. මූලාශ්‍ර චරිතාපදාන සහ ඡායාරූප ලබා දී ඇති අතර වෙබ් අඩවියේ ඇති පෝරමයක් හරහා ප්‍රවීණයන් සම්බන්ධ කර ගත හැකිය.

Women in News යනු කාණ්ඩ අනුව සකස් කර ඇති ස්වයං නම් කරන ලද “තාක්‍ෂණ විශේෂඥයින්” 750 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක ලැයිස්තුවකි.

The Women’s Room  (කාන්තා කාමරය) යනු පිළිගත් මාධ්‍යවේදීන් විසින් භාවිතා කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති කාන්තා විශේෂඥයින්ගේ ගෝලීය දත්ත ගබඩාවකි. විශේෂීකරණය, මූල පදය සහ භූගෝලීය කලාපය අනුව ඔබට සෙවිය හැකිය. අදාළ මාතෘකා පිළිබඳ සංවාද සඳහා සාකච්ඡා සංසදයක් ද ඇත.

විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ කාන්තාවන්ගේ හ highlight ඉස්මතු කර දැක්වීම සඳහා දියත් කරන ලද විදේශ ප්‍රතිපත්ති බාධා, ලොව පුරා සිටින විදේශ ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ විශේෂඥයින්ගේ ලැයිස්තුවක් ඇති අතර දැනට ප්‍රවෘත්ති වල උනන්දුවක් දක්වන ප්‍රදේශ අනුව ඒවා වර්ග කර ඇත. එෆ්පීඅයි විසින් කාන්තා ප්‍රවීණයන් සඳහා මෙවලම් සහ පුහුණුව ද ලබා දේ.

උපුටා ගන්න මෙම කාන්තාව + (Quote This Woman+ ) යනු කෘෂිකර්මාන්තයේ සිට විජාතික භීතිය දක්වා මාතෘකා යටතේ කාන්තා විශේෂඥයින් 200 කට අධික සංඛ්‍යාවකගේ දත්ත සමුදායක් ඇති දකුණු අප්‍රිකානු ලාභ නොලබන සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානය ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයේ පරතරය වසා දැමීමට බලපෑම් කරන අතර, නැගී එන කථා පිළිබඳව පිරිමි හා කාන්තා ප්‍රවීණයන්ගේ සමබරතාවය අධීක්ෂණය කරයි.  කාන්තා ප්‍රවීණයන් සඳහා මාධ්‍ය පුහුණුවද ලබා දෙයි.

පුවත හදන කාන්තාව  – තායිලන්තය Women Make the News – Thailand  යනු මාධ්‍යවේදීන් සඳහා නිර්මාණය කර ඇති තායිලන්ත කාන්තා විශේෂඥයින්ගේ දත්ත ගබඩාවකි. ඔබට අංශය, ප්‍රවීණතාවය, තේමාව, පිහිටීම සහ මූල පද අනුව සෙවිය හැකිය.

වොෂිංටනය  පදනම් කරගත් ප්‍රතිපත්ති චින්තය එකතුවක් වන  ටැංකියක් වන බෘෘකින්ස්  ආයතනය(The Brookings Institution)  කාන්තාවන් සහ අඩු නියෝජනය කරන ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය හඳුනා ගන්නා තාක්‍ෂණ ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ එක්සත් ජනපදය පදනම් කරගත් විශේෂඥයින් 600 කට වැඩි සංඛ්‍යාවකගේ දතත් තොරතුරු  මූලාශ්‍රයක් සම්පාදනය කර ඇත. සම්පත් හෝ මාධ්‍යවේදීන්ට පසුබිම හෝ විශේෂතා අනුව ප්‍රවීණයන්ගේ සංචිතයක් සෙවීමට ඉඩ සලසයි.

කාන්තාවන් ද දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥයන් පිළිබඳ විශේෂඥ දැනුම ඇති අතර ලොව පුරා බොහෝ විෂයයන් පිළිබඳව කාන්තා විශේෂඥයින් පිළිබඳ වෙබ් අඩවි 50 ක ලැයිස්තුවක්ද තිබේ.

Women for Media යනු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රවීණ ප්‍රවීණයින් 200 කට අධික සංඛ්‍යාවකගේ සහ නායකයින්ගේ දත්ත ගබඩාවක් වන අතර එය නමින් හෝ මූල පදය මඟින් සෙවිය හැකිය.

විශේෂඥ කාන්තාවෝ (ExpertWomen)   යනු කැනඩාවේ සිටින කාන්තා ප්‍රවීණයින්ගේ දත්ත ගබඩාවකි. එය මූල පද (Key words) මඟින් සෙවිය හැකි අතර කාර්යක්ෂම සම්බන්ධතාවයක් සඳහා විශේෂිත බොත්තමක් ද  ඇත.

විමර්ශණාත්මක  පුවත්පත් කලාවේ කාන්තා නියෝජනය

හැම්බර්ග් හි පැවති 11 වන ගෝලීය විමර්ණාත්මක ජනමාධ්‍ය සම්මන්ත්‍රණයේදී (# GIJC19), විමර්ශණාත්මක මාධ්‍යකරණයේ යෙදෙන මාධ්‍යවේදිනියන්  දස දෙනෙක් තම පෞද්ගලික අත්දැකීම් හුවමාරු කරගත් අතර, ඔවුන්ගේ මාධ්‍යකරණයේ සැබෑ තත්ත්වය  සහ මුහුණ දෙන ගැටලු පරාසය පිළිබඳව විශාල  දැනුවත් වීමක් එයින් ලැබිණි.

GIJN හි 10 වන ගෝලීය විමර්ශණාත්මක මාධ්‍ය සම්මන්ත්‍රණයේදී සාම්ප්‍රදායිකව පුරුෂයින් විසින් පාලනය කරන ලද ක්ෂේත්‍රයක සාර්ථකත්වය උදෙසා ප්‍රමුඛ පෙළේ මාධ්‍යවේදිනියන්ට බලපෑ ප්‍රධාන කරුණු අටක් ද එහිදී ඉදිරිපත් කෙරිණි. ඉන්දියාවේදී මාධ්‍යවේදීනියන් ග්‍රාමීය, කාන්තාවන් කේන්ද්‍ර කරගත් පුවත්පතක් දියත් කළ අතර එය දැන් ජාතික සංසිද්ධියකි.

මෙක්සිකෝවේ, පුලිට්සර් ත්‍යාගලාභීන් සහ හාවඩ් නෙයිමන් සාමාජිකයින්ගේ ගෞරව සම්මාන ලැබූ මාධ්‍යවේදිනියෝ විමර්ශණාත්මක පුවත්පත් කලාවේ  ඉදිරියෙන්ම සිටිති.

බ්‍රසීලයේ, දිවයිනේ ඊසාන දිග ප්‍රාන්තයේ පර්නාම්බුකෝ හිදී ඝාතනයට ලක් වූ කාන්තාවන්ගේ කතන්දර කීමට ජනමාධ්‍යවේදීන් #OneByOne ව්‍යාපෘතිය දියත් කළහ.එක්සත් ජනපදයේ, විමර්ශණාත්මක පුවත්පත් කලාවේ ස්වර්ණමය යුගයේ පෙරමුණ ගෙන සිටින්නේ කාන්තාවන්ය.  2018 #WomenWhoDare සංවාද මාලාවක් එරට ක්‍රියාත්මකය.

ඇමෙරිකානු  මහාචාර්යවරුන් දෙදෙනෙකු විසින් රචනා කරන ලද ” Data Feminism (දත්ත ස්ත්‍රීවාදය) නම් පොතක ස්ත්‍රීවාදී චින්තනය “දත්ත විද්‍යාව හා සන්නිවේදන ක්ෂේත්‍රය සඳහා යොදා ගත හැක්කේ කෙසේද” යන්න දෙස බලයි.

ලොව පුරා ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජ භාවය, ලිංගිකත්වය සහ සමාජ සාධාරණත්වය ආවරණය වන පරිදි විවෘත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ස්වාධීන මාධ්‍යය වන 50.50 හි සංස්කාරකවරුන් විසින් මෙහෙයවනු ලබන “අපට ස්ත්‍රීවාදී විමර්ශන පුවත්පත් කලාව අවශ්‍ය ඇයි” යන පුවරුවේ වීඩියෝ පටයක් මෙන්න. 50.50 මෑතකදී ලිංගික හා ප්‍රජනන අයිතීන්ට එරෙහිව පිටුපසට තල්ලු කරන ගතානුගතික හා මූලධර්මවාදී කණ්ඩායම් ජාල හෑරූ ට්‍රැකින් ද බැක්ලෑෂ් නම් විමර්ශන ව්‍යාපෘතියක් මෑතකදී දියත් කරන ලදී.

සරණාගත කාන්තාව Refuge Woman යනු ගෘහස්ථ හිංසනය පිළිබඳ විමර්ශණාත්මක කථාවක් වේදිකාවට ගෙන ආ එක්සත් රාජධානියේ විමර්ෂණාත්මක ජනමාධ්‍ය කාර්යාංශයේ සුවිශේෂී ව්‍යාපෘතියකි.

විමර්ශණාත්මක මාධ්‍යකරණය පිළිබඳ ගෝලීය ජාලයේ දායකත්ව සංස්කාරකවරියක වන කිරාන් සාලන්  Kira Zalan විසින් මෙම තොරතුරු සම්පාදනය කරන ලදී.

මූලාශ්‍රය

This story was originally published by the Global Investigative Journalism Network (GIJN)